Praktyka - arch. zadanienia projektowe

• Analiza nasłonecznienia i zacieniania w oparciu o linijkę słońca - omówić sposób wyznaczania i wnioski na przykładzie
• Jak oblicza się kubaturę w budynku?
• Jak oblicza się powierzchnię budynku?
• Co to są wskaźniki powierzchniowe i kubaturowe? Na jakiej podstawie się je oblicza?
• Zasady projektowania kuchni z rozdzielnią kelnerską
• Omówić akumulatory ciepła w budynku energooszczędnym. Gdzie się je stosuje?
• Zasady projektowania łazienek dla osób niepełnosprawnych
• Zasady projektowania mieszkań dla seniorów i osób niepełnoprawnych
• Ogólne wymagania ochrony przeciwpożarowej dla przedszkoli
•  Ogólne wymagania dotyczące projektowania pomieszczeń higiniczno-sanitarnych
•  Czym charakteryzują się drzwi przeciwpożarowe? Jakim symbolem są oznaczone.
•  Na czym polega współpraca architekta i rzeczoznawcy ppoż?

• Analiza nasłonecznienia i zacieniania w oparciu o linijkę słońca - omówić sposób wyznaczania i wnioski na przykładzie

• Linijka Słońca jest tradycyjną metodą pomiaru czasu nasłonecznienia. Pojęcie to bardzo często utożsamiane jest z samą analizą nasłonecznienia. Za pomocą diagramu Linijki Słońca, można w bardzo krótkim czasie dokonać szeregu obliczeń warunkujących odpowiednie usytuowanie budynków względem stron świata i względem innych istniejących lub projektowanych budynków.

  Diagram Linijki Słońca to nic innego jak zmodyfikowany zegar słoneczny, za pomocą którego odczytujemy kąt padania promieni słonecznych w płaszczyźnie poziomej, a także długość cienia rzucanego od badanej przeszkody o konkretnej godzinie. Odpowiednio wykreślona Linijka Słońca dla czasu słonecznego jest narzędziem bardzo precyzyjnie mierzącym długość nasłonecznienia dla zadanej szerokości geograficznej.

  Przepisy zawarte w §60 Warunków Technicznych nakładają obowiązek zapewnienia odpowiedniego czasu nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych w określonym przedziale czasu - tj. od godziny 7:00 do godziny 17:00. Wprowadza to zasadniczy problem techniczny polegający na ustaleniu rzeczywistej pozycji Słońca na niebie dla wspomnianych dwóch krytycznych chwil pomiaru.

  Problem ten można rozwiązać w bardzo prosty sposób. Za pomocą dowolnego algorytmu solarnego należy skorygować wartości kątowe azymutów wykreślonych dla poszczególnych godzin, lub skorzystać z gotowego rozwiązania jakim są  programy komputerowe.

   

  Zalety metody

  Niewątpliwą zaletą korzystania z Linijki Słońca jest jej wektorowy charakter.
  Oczywiście analizę nasłonecznienia można wykonać w dowolny sposób - np. za pomocą programów 3D. Programy te mają zaimplementowane narzędzia, za pomocą których można odczytać pozycję Słońca na niebie dla poszczególnych godzin.
  Analiza taka polega na śledzeniu cienia (własnego lub rzucanego przez inne budynki) na badanym oknie w określonych interwałach czasowych. W sytuacji gdy obserwowane okno będzie nasłonecznione odpowiednią ilość czasu - czyli najczęściej powyżej 3 godzin, można uznać, że warunek nasłonecznienia jest spełniony a analiza jest zakończona. Jeżeli jednak pomiar nie wychodzi, żaden program 3D nie da odpowiedzi co zrobić, żeby zapewnić minimalny czas nasłonecznienia. Na przykład o jaką wartość powiększyć odległość pomiędzy budynkami lub o ile zmniejszyć wysokość budynku zacieniającego.

  Zaletą diagramu Linijki Słońca jest to, że ma ona charakter linearny. Posługując się programem "Linijka Słońca" od razu wiadomo gdzie znajduje się Słońce w początkowym i końcowym momencie 3 godzinnego czasu nasłonecznienia. Płaszczyzna zawarta pomiędzy początkową i końcową pozycją Słońca na niebie nie może zostać przecięta przez żadną przeszkodę kubaturową. Dzięki sporządzonym w ten sposób wykresom zwanymi "trójkątami nasłonecznienia" projektant od razu widzi, nieprzekraczalne linie zabudowy projektowanego budynku.

  

  Za pomocą diagramu Linijki Słońca otrzymujemy od razu podstawowe informacje dotyczące usytuowania budynku względem stron świata oraz innych sąsiednich budynków. Na ilustracjach przedstawiono sposób rozwiązania podstawowego problemu projektowego. Odpowiednio wyskalowany diagram Linijki Słońca wskazuje kąt padania promieni słonecznych o godzinie 7:00. Ponieważ minimalny czas nasłonecznienia wynosi (poza zabudową śródmiejską) 3 godziny, to wiadomo, że na wschodniej ścianie budynku dwutraktowego słońce musi świecić przynajmniej do godziny 10:00. Znając azymut (kąt padania promieni słonecznych) o godzinie 10:00 od razu wiadomo jaki jest maksymalny kąty wychylenia budynku dwutraktowego w kierunku północno wschodnim.

  Innym przykładem problemu projektowego jest znalezienie minimalnej odległości pomiędzy budynkami, zapewniającej odpowiedni czas nasłonecznienia dla projektowanych mieszkań. Wstawiając linijkę słońca do badanego okna należy odczytać wartość godzinową azymutu równoległego do przekątnej okna w rzucie. Po odczytaniu początkowej godziny nasłonecznienia od razu wiadomo, do której godziny słońce musi świecić w badanym oknie. Linia wyznaczająca azymut dla położenia Słońca 3 godziny później stanowi nieprzekraczalną granicę zabudowy, dla budynku sąsiedniego.

• Jak oblicza się kubaturę w budynku?

• Kubatura - w budownictwie nazwa ta często oznacza pojemność, czyli objętość budynku, jednak czasami używa się tego określenia, by nazwać wielkość czy bryłę domku jednorodzinnego. Wyróżnia się dwa określenia - brutto i netto. Obie wartości powinno znaleźć się w opisie projektów domów.

  Kubatura brutto to suma kubatury wszystkich kondygnacji, czyli powierzchnia całkowita budynku, mierzona po zewnętrznym obrysie, pomnożona przez wysokość (od podłogi do stropu, oznaczającego także osłaniającą warstwę izolacji cieplnej).

  Kubatura netto iloczyn powierzchni wszystkich kondygnacji z wysokością od podłogi do stropu. Jest to suma wszystkich kondygnacji, to znaczy zarówno podziemnych, jak i nadziemnych. Do kubatury netto wlicza się balkony i tarasy, podcienia i loggie, ale nie wlicza się strychu nieużytkowego. Może jednak służyć do obliczenia wymiarów budynku z poddaszem użytkowym.

   

  Do kubatury brutto wlicza się, poza bryłą budynku, także:

  • kubaturę przejść, prześwitów i przejazdów,
  • poddasza nieużytkowe,
  • przekryte, zewnętrzne części budynku (loggie, podcienia, ganki, werandy)
  • kubaturę krużganków, balkonów i tarasów, którą mierzy się do wysokości balustrady.

  Wartość ta nie obejmuje ław i stóp fundamentowych, kanałów i studziennej instalacyjnych. Nie wlicza się w to także schodów zewnętrznych, ramp czy pochylni dla niepełnosprawnych. Kubatura budynku nie obejmuje powierzchni netto osłon kominów czy attyk, a także wszystkiego, co znajduje się pod gzymsem czy daszkiem

   

  Jak obliczyć kubaturę:

  Początkowo potrzebna jest kubatura pomieszczenia. Oznacza to po prostu, że dla każdego pokoju, przedpokoju czy pomieszczenia funkcyjnego musisz osobno obliczyć kubaturę. Wzór jest bardzo prosty - to standardowy wzór na objętość prostopadłościanu - szerokość pomnożona przez długość razy wysokość. Wysokość w przypadku kubatury netto liczy się od podłogi do sufitu.

  Zliczenie wszystkich pomieszczeń. Do kubatury budynku liczą się wszystkie pomieszczenia, włącznie z poddaszem użytkowym, schowkiem na miotły czy zagospodarowana wnęką pod schodami.

  Policzenie wszystkich cokołów i wystających części konstrukcji dachu. Przede wszystkim należy doliczyć balkony i tarasy, jeśli są ogrodzone z jednej strony barierką, należy za wysokość przyjąć wysokość barierki.

  Doliczenie do kubatury pomieszczeń wszystkich pozostałych wymiarów. W ten sposób można otrzymać kubaturę netto budynku.

  Kubatura brutto to objętość budynku liczona po zewnętrznym obrysie. Nie można zapomnieć o doliczeniu do niej poddasza (nieważne, czy jest użytkowane, czy nie) i piwnic. Jeśli budynek ma nieregularny kształt, warto podzielić go na równe prostokąty czy kwadraty, uwzględniając wszystkie wypustki.

  Jeśli dom jest ozdobiony cokołami lub osłoną komina, należy odliczyć ich powierzchnię od sumy powierzchni wszystkich kondygnacji.

• Jak oblicza się powierzchnię budynku?

• Powierzchnia użytkowa

  Do powierzchni użytkowej budynku wlicza się metraż pomieszczeń w budynku, takich jak: pokoje, sypialnie, kuchnie, łazienki i pomieszczenia gospodarcze. Zgodnie z rozporządzeniem PN-ISO 9836:1997 w skład powierzchni użytkowej nie zalicza się garażu, strychu, kotłowni, korytarzy czy klatek schodowych. Według normy wszystkie pomieszczenia o wysokości niższej niż 1,4 m nie powinno wliczać się w powierzchnię użytkową. Oddzielnie oznacza się powierzchnię balkonów i tarasów, które nie zostały zabudowane. Niezabudowane balkony i tarasy nie wliczają się, ale już te ze ściankami lub zadaszeniem są częścią powierzchni użytkowej domu.

  Powierzchnia użytkowa domu różni się w zależności od celu wykonania pomiaru. Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych do powierzchni użytkowej budynku należy dodać piwnicę i garaż. Natomiast w ustawie o podatku od spadków i darowizn nie uwzględnia się metrażu ani piwnic, ani klatek schodowych.

   

  Powierzchnia całkowita

  Powierzchnia całkowita obejmuje wszystkie kondygnacje budynku, a mierzy się ją po zewnętrznym obrysie domu. Uwzględnia ona wszystkie tynki, okładziny czy balustrady, jak również poddasza, balkony, tarasy, podcienia czy zjazd do garażu.

   

  Powierzchnia netto

  Powierzchnia netto to metraż wszystkich pomieszczeń w budynku mierzony po podłodze. W tym przypadku nie uwzględnia się wysokości pomieszczeń, a jedynie ich obwód.

   

  Powierzchnia zabudowy

  Powierzchnia zabudowy to powierzchnia całego wykończonego budynku na działce budowlanej. Mierzy się ją przez pionowy rzut krawędzi zewnętrznych domu na powierzchnię terenu.

  

• Co to są wskaźniki powierzchniowe i kubaturowe? Na jakiej podstawie się je oblicza?

• Wskaźniki powierzchniowe, kubaturowe i powierzchniowo - kubaturowe służą do liczbowego wyrażania parametrów związanych z funkcjonowaniem budynku. Wskaźniki te należy określać i obliczać zgodnie z aktualną normą PN-ISO 9836:2015-12. Uzyskuje się je z pomiarów rzutów i przekrojów budynku, a ich jednostki wynikają z rodzaju obliczanego wskaźnika: m², m³, m²/m², m³/m³, m²/m³, m³/m². 

   

  Wskaźniki powierzchniowe są wielkościami poszczególnych rodzajów powierzchni oraz zależności pomiędzy różnymi rodzajami powierzchni. Przykładami wskaźników powierzchniowych są:

   

  Powierzchnie

  powierzchnia zabudowy

  powierzchnia całkowita

  powierzchnia całkowita kondygnacji

  powierzchnia wewnętrzna kondygnacji

  powierzchnia konstrukcji

  powierzchnia kondygnacji netto

  powierzchnia użytkowa

  powierzchnia usługowo-techniczna

  powierzchnia ruchu

  powierzchnia obudowy budynku

  powierzchnia posadowienia budynku

  powierzchnia ścian zewnętrznych poniżej poziomu terenu

  powierzchnia ścian zewnętrznych powyżej poziomu terenu 

  powierzchnia dachu

  
  Wzajemne proporcje powierzchni

  powierzchnia całkowita kondygnacji / powierzchnia użytkowa

  powierzchnia użytkowa podstawowa / powierzchnia użytkowa

  powierzchnia całkowita kondygnacji / powierzchnia kondygnacji netto

  powierzchnia wewnętrzna kondygnacji / powierzchnia użytkowa

  powierzchnia ruchu / powierzchnia użytkowa

  powierzchnia obudowy budynku / powierzchnia użytkowa

  powierzchnia nieużyteczna ze względów funkcjonalnych / powierzchnia netto lub powierzchnia użytkowa

    

  Wskaźniki kubaturowe są wielkościami określającymi poszczególne rodzaje kubatur oraz ustalają zależność pomiędzy nimi. Przykładami wskaźników kubaturowych są:

   

  Do pomiarów i obliczeń

  • kubatura brutto
  • kubatura brutto budynków lub części budynków zamkniętych i przekrytych ze wszystkich stron
  • kubatura brutto budynków lub części budynków, które nie są zamknięte ze wszystkich stron na całej wysokości, lecz są przekryte
  • kubatura brutto budynków lub części budynków, które są ograniczone elementami budowli, lecz które nie są przekryte
  • kubatura netto
  • kubatura netto kondygnacji pełnych
  • kubatura netto kondygnacji poniżej poziomu terenu
  • kubatura netto kondygnacji niepełnych
  • kubatura netto nad powierzchnią wewnętrzną kondygnacji
  • kubatura netto nad powierzchnią użytkową
  • kubatura netto nad powierzchnią usługową
  • kubatura netto nad powierzchnią ruchu

   

  Wzajemne proporcje kubatur

  • kubatura brutto / kubatura netto
  • kubatura netto kondygnacji pełnych / kubatura netto
  • kubatura netto kondygnacji poniżej poziomu terenu / kubatura netto
  • kubatura netto nad powierzchnią wewnętrzną kondygnacji / kubatura netto
  • kubatura netto nad powierzchnią wewnętrzną kondygnacji / kubatura brutto
  • kubatura netto nad powierzchnią użytkową / kubatura netto
  • kubatura netto nad powierzchnią użytkową / kubatura brutto

   

  Przykładami zależności pomiędzy wskaźnikami powierzchniowo- kubaturowymi są:

  Proporcje kubatur do powierzchni

  • Kubatura brutto / powierzchnia całkowita kondygnacji
  • Kubatura brutto / powierzchnia kondygnacji netto
  • Kubatura netto / powierzchnia całkowita kondygnacji
     

  Proporcje powierzchni do kubatur

  • Powierzchnia obudowy budynku / kubatura brutto
  • Powierzchnia obudowy budynku / kubatura netto nad powierzchnią użytkową

• Zasady projektowania kuchni z rozdzielnią kelnerską

• Rozdzielnia kelnerska jest pomieszczeniem, które łączy salę konsumencką z kuchnią, a więc musi spełniać odpowiednie wymagania dotyczące bezkolizyjnego ruchu w jednym kierunku. Poza tym rozdzielnia musi być tak usytuowana, aby umożliwiać oddawanie brudnych naczyń do zmywalni i pobranie potraw z kuchni. Dodatkowo często za pomocą szaf przelotowych łączy się zmywalnię z rozdzielnią kelnerską celem pobrania przez kelnera czystej zastawy stołowej. Szafa przelotowa ma za zadanie oddzielić strefę "brudną" od strefy "czystej", ponieważ umyte naczynia są wkładane do szafy i odbierane z drugiej strony, co utrzymuje wymogi sanitarne o niekrzyżowaniu się dróg. Ważne jest, aby zapewnić odpowiednią szerokość przejść i takie ułożenie całej rozdzielni, aby odległości pokonywane przez ludzi pracujących i tak cały dzień na nogach nie były zbyt duże. Poza tym oddalenie rozdzielni od sali konsumenckiej może powodować wychłodzenie się potraw gorących. Istnieje bardzo wiele różnych możliwości usytuowania rozdzielni kelnerskich w zależności od możliwości lokalowych danej restauracji. Warto zwrócić szczególną uwagę na drzwi do rozdzielni kelnerskiej, aby otwierały się zgodnie z ruchem pracowników, a ich otwieranie było jak najmniej uciążliwe, czyli można zainstalować drzwi dwuskrzydłowe lub drzwi przesuwne z czujnikiem ruchu.

  Obecnie rozdzielnia kelnerska to nie tylko lada, która łączy kuchnię z salą konsumencką, ale rozbudowana przestrzeń, dzięki której zapewniona jest odpowiednia obsługa sali i konsumentów. W rozdzielni kelnerskiej mogą być umieszczone podgrzewacze do zup, chłodziarki, kostkarki do lodów czy ekspresy do kawy. Można spotkać w restauracjach taki model obsługi gości, w którym to napoje zimne i gorące są również przygotowywane przez kelnera, który na ten czas obsługuje bar lub urządzenia barowe umieszczone w rozdzielni kelnerskiej. Do takich urządzeń można na pewno zaliczyć ekspresy do kawy czy też warniki do wody, jeśli klient zamówi herbatę. Innymi urządzeniami, które mogą się znaleźć w rozdzielni kelnerskiej, są witryny chłodnicze na napoje, czyli chłodziarki z przeszklonymi drzwiami. Umożliwia to szybką identyfikację umiejscowienia danego napoju bez konieczności otwierania drzwi. Jeśli natomiast taka szafa znajduje się w polu widzenia konsumenta, to pełni ona również funkcję promocyjną, jeśli napoje są zawsze ustawione etykietą w kierunku do drzwi.

  Rozdzielnia w przypadku typowo podręcznikowej definicji to tylko ta część restauracji, gdzie łączy się kuchnia z pracą kelnera, jednakże wiadomo, że do obowiązków kelnera należy kompleksowa obsługa konsumenta oraz przygotowanie stołu przed i po konsumpcji. Należy więc zwrócić uwagę również na sprzęty, które łączą się z obsługą konsumenta i również muszą być "pod ręką" kelnera. Poza jedną właściwą rozdzielnią kelnerską można w restauracji umieścić jedną lub więcej stacji kelnerskich. Stacja kelnerska, czyli element wyposażenia wnętrza restauracji, w którym przechowuje się zastawę, sztućce czy inne akcesoria, jest czasami nazywana pomocnikiem kelnerskim. Składa się ona z dwóch lub więcej półek, małego blatu, szuflad oraz szafki. Na półkach można przechowywać drobne elementy zastawy lub bielizny stołowej będącej w ciągłym obiegu. Natomiast blat może służyć do umieszczenia kasy fiskalnej, terminala kelnerskiego lub być miejscem do przechowywania bloczków bonowych. Szuflady, które są podzielone na sekcje, są najlepszym rozwiązaniem, jeśli chodzi o przechowywanie sztućców. Szafka natomiast może służyć do przechowywania obrusów lub większych elementów zastawy. Stacja kelnerska służy głównie do tego, aby podczas obsługi konsumentów nie trzeba było pokonywać długiej drogi do przygotowalni, a tylko szybko chwycić najbardziej potrzebne przedmioty w danej chwili.

• Omówić akumulatory ciepła w budynku energooszczędnym. Gdzie się je stosuje?

• Akumulator ciepła

  Ogrzewanie domu pochłania często 80% kosztów eksploatacyjnych. Dom jednorodzinny o niskim zapotrzebowaniu na energię wymaga odpowiedniego projektu. Bardzo ważne jest wcześniejsze zaplanowanie i przemyślenie wyboru systemu ogrzewania, bowiem dom energooszczędny potrzebuje nawet 3 razy mniej energii niż standardowy. Oprócz tego istotna jest w nim odpowiednia akumulacja ciepła.

  Akumulator ciepła to zbiornik, który gromadzi i przechowuje energię dostającą się do budynku z różnych źródeł. Do akumulatorów ciepła, które możemy zastosować w budynkach jednorodzinnych, należą: kocioł na paliwo stałe, kocioł elektryczny, kominek zwykły oraz automatyczny.

   

  Kocioł elektryczny

  Kocioł elektryczny to zazwyczaj jednofunkcyjne urządzenie niewielkich rozmiarów. Najczęściej występuje w formie wiszącej. Kocioł elektryczny często współpracuje z C.W.U., zapewniając tym samym ciepłą wodę. Drugim, występującym znacznie rzadziej rodzajem są kotły stojące o dużej mocy. Kocioł elektryczny składa się z grzałki lub kilku grzałek włącznika termicznego, zespołu mocy, zespołu grzewczego, czujnika przepływowego i pompy obiegowej. Aby uniknąć uszkodzenia, urządzenie posiada zawór bezpieczeństwa i termostat. Przy zastosowaniu odpowiedniego panelu możemy zaprogramować kocioł w taki sposób, aby włączał się o wybranej przez nas godzinie i porze dnia. Dzięki temu ogrzewanie będzie dużo tańsze.

   

  Kocioł na paliwo stałe

  Klasyczną alternatywą dla kotła elektrycznego jest kocioł na paliwo stałe. Jego niewątpliwą zaletą są niskie koszty eksploatacji. Kotły na paliwo stałe są bardzo zróżnicowane. Jedne wymagają dostarczania paliwa co kilka godzin, a inne wyposażone są w automatyczny podajnik. Im bardziej nowoczesny model tym jego cena jest wyższa. Sprawność spalania powinna wynosić minimum 50-70%.

  Kotły na węgiel ze spalaniem górnym. To rozwiązanie proste i tanie, jednak wymagające częstego uzupełniania paliwa. Ich koszt to średnio 2-5 tysięcy.

  Kotły na węgiel ze spalaniem dolnym, to nowoczesne rozwiązanie współpracujące z termostatem. Zużywają zdecydowanie mniej paliwa niż poprzednik. Cena zakupu wynosi od 4 do 10 tysięcy. Innymi, mniej przyjaznymi dla środowiska rozwiązaniami są kotły na miał węglowy, czy słomę.

   

  Kominek

  Doskonałym dodatkiem do pieców są kominki. W domach jednorodzinnych doskonale sprawdzą się kominki z systemem DGP (dystrybucją gorącego powietrza) lub płaszczem wodnym. Oba rozwiązania umożliwiają pełniejsze wykorzystanie ciepła uzyskanego ze spalanie drewna.

• Zasady projektowania łazienek dla osób niepełnosprawnych

• Łazienka do celów prywatnych

  Łazienka do celów prywatnych przeznaczona dla osoby z niepełnosprawnością nie podlega tak restrykcyjnym przepisom, jak pomieszczenia publiczne. Podczas projektowania warto zwrócić uwagę na indywidualne potrzeby chorego oraz między innymi na:

  • ulokowanie łazienki - najlepiej w łatwo dostępnym miejscu w domu,
  • zastąpienie wanny prysznicem wyposażonym w uchwyty do trzymania,
  • odpowiednią przestrzeń na manewry,
  • odpowiednie rozmieszczenie sanitariatów.

   

  Łazienka w budynku publicznym

  Reguluje ją przede wszystkim prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Przepisy wskazują między innymi, jakie budynki powinny być wyposażone w łazienki przystosowane do potrzeb osób poruszających się na wózkach. Spośród nich wymienić można:

  • obiekty gastronomiczne,
  • placówki oświatowe: szkoły, przedszkola i inne,
  • ośrodki wypoczynkowe,
  • urzędy,
  • kina oraz teatry.

   

   

  Minimalna powierzchnia łazienki dla osób niepełnosprawnych powinna wynosić 200 × 240 cm.

  Według przepisów minimalne wymiary potrzebne do samodzielnego poruszania się na wózku inwalidzkim to 1,5 × 1,5 m. Kwadrat wytyczający taką przestrzeń umożliwia swobodne korzystanie z sanitariatów. Ważne jest również to, aby zwrócić uwagę na inne detale - np. wysuwane szafki, które mogłyby ograniczyć przestrzeń do poruszania się.

  Minimalna szerokość wejścia do łazienki powinna wynosić 0,9 m. Drzwi nie powinny być jednak zbyt szerokie, ponieważ zmniejszą przestrzeń użytkową w pomieszczeniu (gdy będą otwarte). Szacuje się, że drzwi do łazienki dla niepełnosprawnych powinny mieć 0,9-1 m szerokości. Należy pamiętać o niskim progu (lub jego braku), a także o lekkiej, ale poręcznej i łatwej w obsłudze klamce - umieść ją na odpowiedniej wysokości, dostępnej dla osoby na wózku. 

  Poręcze powinny być zamontowane przy misce WC około 0,7 m nad podłogą oraz przy umywalce - 0,8 m nad podłogą.

  Aby ułatwić osobom niepełnosprawnym korzystanie z toalety, zamontuj miskę WC, kierując się poniższymi wytycznymi:

  • odległość miski WC od ściany bocznej - ok. 0,7-0,8 m,
  • wysokość, na której powinna znaleźć się miska WC - 0,7 m nad podłogą.

  Umywalka powinna znajdować się na wysokości 0,6-0,7 m. Dookoła niezbędna jest przestrzeń do manewrów - zajmująca minimum 1 m kwadratowy.

  Minimalne wymiary brodzika, dzięki którym osoba niepełnosprawna będzie mogła swobodnie się wykąpać, wynoszą 100 × 100 cm. Najlepiej sprawdzi się brodzik podpłytkowy (zlicowany z podłogą łazienki).

  Bardzo istotnym elementem wyposażenia łazienki dla niepełnosprawnych jest taboret lub krzesełko ułatwiające kąpiel. Produkt powinien być przytwierdzony do ściany oraz posiadać dodatkowe poręcze.

  

• Zasady projektowania mieszkań dla seniorów i osób niepełnoprawnych

• Podstawowe zasady projektowania mieszkań dla seniorów i osób niepełnosprawnych ruchowo:

  Metraż nie musi być duży

  Z windą lub na parterze - Nowoczesne budynki są wprawdzie wyposażone w windy, ale, jak wszystkie urządzenie, bywają one awaryjne. Warto zatem rozważyć lokal położony niżej - na parterze lub pierwszym piętrze. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której seniorowi zabraknie sił, żeby dostać się do mieszkania

  Dostępność usług - Z punktu widzenia seniora, który ma problemy z poruszaniem się, konieczność długiego, wyczerpującego dojazdu do lekarza, czy supermarketu, jest czynnikiem dyskwalifikującym tak położone mieszkanie.

  Wyrównanie różnic w poziomie poszczególnych pomieszczeń - Można to zrobić za pomocą wylewki samopoziomującej albo podkładu - należy jednak pamiętać, że jego maksymalna grubość nie powinna przekraczać 1 cm. Jeżeli poziomowanie podłogi nie wchodzi w grę, warto zlikwidować wysokie progi i zastąpić je listwami o półokrągłym profilu, które łączą poziomy posadzki w mniej inwazyjny sposób.

  Funkcjonalna kuchnia dla seniora - Kuchnia seniora powinna być zlokalizowana w miarę możliwości blisko wejścia, tak aby nie trzeba było dźwigać ciężkich zakupów przez całe mieszkanie. Ważny jest wygodny dostęp do szafek, lodówki, kuchenki, czy też innych sprzętów. Najlepiej byłoby, gdyby znajdowały się one na wysokości umożliwiającej swobodne korzystanie - dotyczy to zwłaszcza szafek wiszących.

  Bez potknięć o kable i dywany- Ponad 80 proc. upadków osób w wieku 85-89 lat wydarza się w domu. Jedną z głównych przyczyn tego typu wypadków jest potknięcie się o podwinięty dywan, leżące na podłodze kable czy buty, a także progi w drzwiach. Tworząc bezpieczny dom dla seniora czy osoby niepełnosprawnej, trzeba zatem pamiętać o zastosowaniu posadzki antypoślizgowej, np. wykładziny dywanowej na całej powierzchni podłogi, płytek ceramicznych z fakturą lub szkliwem antypoślizgowym. Ważne jest także, aby kable umieścić w specjalnych, przytwierdzanych do ściany maskownicach bądź za listwami przypodłogowymi.

  Bez sięgania wysoko i ryzyka poślizgnięcia - Do wielu upadków osób starszych dochodzi, gdy zbyt optymistycznie oceniają one swoje możliwości fizyczne i postanawiają wymienić żarówkę w żyrandolu, zawiesić zasłony, umyć okna, czy sięgnąć pod coś do pawlacza. Podstawowym krokiem przy planowaniu i urządzania domu bezpiecznego dla seniora, a także osoby niepełnosprawnej, jest zastosowanie maksymalnie dużej liczby szafek stojących i rezygnacja z wiszących. Warto wybierać modele mebli z wygodnymi, dużymi uchwytami - bardzo kłopotliwa dla osób starszych będzie obsługa modnych mebli bezuchwytowych otwieranych przez naciśnięcie frontu. Wygodne będą natomiast wysuwane kosze typu cargo, w których łatwiej jest układać przedmioty i po nie sięgać.

  Dostosowanie łazienek - W łazience osoby niepełnosprawnej, a także niejednokrotnie osoby starszej, konieczne może być także zamontowanie specjalnych uchwytów i poręczy. Pomogą one podczas siadania czy wstawania z sedesu, a także pozwolą na utrzymanie równowagi przy staniu. Zamiast wanny czy wysokiego brodzika, najlepiej wybrać kabiny bez progów, typu walki in. Może to być płaski brodzik z matą antypoślizgową lub podłoga wyłożona antypoślizgowymi kafelkami. Do ściany w kabinie można przymocować specjalne składane krzesło kąpielowe lub korzystać ze stabilnego taboretu z podgumowanymi nóżkami. Bardzo ważne jest, aby zamontować miskę toaletową (dla osób na wózkach co ok. 45-50 cm od podłogi) i umywalkę na odpowiedniej wysokości. W przypadku baterii prysznicowej konieczne jest wybranie takiego miejsca, aby można było do niej swobodnie sięgnąć podczas siedzenia.

  Bez przeciskania się przez drzwi - Drzwi balkonowe w bezpiecznym domu osoby starszej lub niepełnosprawnej powinny mieć odpowiednią szerokość, aby możliwe było swobodne korzystanie z nich na wózku inwalidzkim bądź z balkonikiem.

  Bez mocowania się z klamkami - Najwygodniejszym rozwiązaniem dla osób niepełnosprawnych, a także seniorów borykających się z reumatyzmem jest mieszkanie z minimalną liczbą drzwi wewnętrznych i z otwartą przestrzenią dzienną. W pomieszczeniach, w których są one konieczne, można zastosować drzwi przesuwne. W przypadku drzwi zewnętrznych w bezpiecznym domu seniora lub osoby niepełnosprawnej idealnie sprawdzają się modele o szerokości co najmniej 90 centymetrów. Warto zwrócić uwagę, zwłaszcza w przypadku osób na wózkach, aby otwierały się na zewnątrz.

• Ogólne wymagania ochrony przeciwpożarowej dla przedszkoli

• Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

  Zgodnie z § 209 ust. 2 warunków technicznych obiekty takie jak przedszkola klasyfikowane są do kategorii zagrożenia ludzi ZL II. Pod względem warunków ochrony przeciwpożarowej ważna jest również wysokość obiektu. Budynki dzielą się na: niskie (N), średniowysokie (SW), wysokie (W) i wysokościowe (WW).

   

  Ogólne wymagania ochrony przeciwpożarowej dla przedszkoli:

  1. na drogach ewakuacyjnych należy stosować awaryjne oświetlenie ewakuacyjne
  2. klatki schodowe muszą być obudowane i zamykane drzwiami oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu
  3. hydranty wewnętrzne 25 w strefach pożarowych powyżej 200 m²
  4. jest zabronione stosowanie do wykończenia wnętrz materiałów i wyrobów łatwo zapalnych, których produkty rozkładu termicznego są bardzo toksyczne lub intensywnie dymiące
  5. w pomieszczeniu przeznaczonym dla ponad 6 dzieci drzwi stanowiące wyjście ewakuacyjne powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczenia
  6. w pomieszczeniu przeznaczonym dla ponad 30 dzieci muszą być co najmniej 2 wyjścia ewakuacyjne oddalone o co najmniej 5 metrów
  7. zabronione jest stosowanie w przedszkolach wykładzin podłogowych łatwo zapalnych
  8. maksymalna wysokość stopni wynosi 15 cm, minimalna szerokość użytkowa biegu klatki schodowej wynosi 1,2 metra
  9. na drogach ewakuacyjnych zabronione jest stosowanie schodów ze stopniami zabiegowymi
  10. maksymalna długość dojścia ewakuacyjnego przy jednym dojściu wynosi 10 metrów
  11. maksymalna długość dojścia ewakuacyjnego przy co najmniej dwóch dojściach wynosi 40 metrów
  12. droga pożarowa do obiektu
  13. wyższa klasa odporności pożarowej niż dla "zwykłego" budynku użyteczności publicznej
  14. wymagana jest instalacja odgromowa w przypadku budynku przedszkola

   

  W przypadku braku możliwości spełnienia warunków technicznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej w sposób wynikający z przepisów ustala się możliwość wykonania rozwiązań techniczno-budowlanych i zabezpieczeń przeciwpożarowych rekompensujących występujące nieprawidłowości. Rozwiązania zastępcze proponuje rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych w porozumieniu z rzeczoznawcą budowlanym.

   

  Jeśli punkt przedszkolny utworzony jest w innym budynku niż przedszkole (ZL II) to musi spełniać następujące wymagania:

  • będzie przeznaczony dla nie więcej niż 25 dzieci
  • znajduje się na parterze budynku wykonanego z elementów co najmniej nierozprzestrzeniających ognia
  • posiada co najmniej dwa wyjścia na zewnątrz, przy czym jednym z nich są drzwi wyjściowe z lokalu, a drugim inne drzwi lub okno umożliwiające w sposób bezpieczny bezpośrednie wyjście na przestrzeń otwartą został wyposażony w: co najmniej trudno zapalne wykładziny podłogowe i inne stałe elementy wyposażenia i wystroju wnętrz, oraz gaśnicę proszkową ABC o zawartości co najmniej 4 kg środka gaśniczego

   

  W czasie kontroli należy przedstawić również:

  • protokoły badań instalacji znajdujących się w obiekcie (np. kominowe, elektryczne, etc.) dokonywane zgodnie z czasookresem określonym w Prawie Budowlanym
  • protokoły badań i konserwacji urządzeń przeciwpożarowych znajdujących się w obiekcie (jeśli urządzenia przeciwpożarowe znajdują się w obiekcie)
  • dokument potwierdzający przeszkolenie pracowników z zakresu ochrony przeciwpożarowej

   

  W czasie kontroli w lokalu musi się znajdować:

  • prawidłowe oznakowanie ewakuacyjne oraz oznakowanie gaśnic, urządzeń przeciwpożarowych, głównego kurka gazu, przeciwpożarowego wyłącznika prądu, etc.
  • instrukcja postępowania na wypadek powstania pożaru wraz z wykazem telefonów alarmowych
  • atest potwierdzający, iż w lokalu zamontowano wykładzinę  co najmniej trudno zapalną

•  Ogólne wymagania dotyczące projektowania pomieszczeń higiniczno-sanitarnych

• Ogólne wymagania dotyczące pomieszczeń higieniczno-sanitarnych prezentują się następująco (dotyczą wszystkich pomieszczeń):

  • wysokość pomieszczeń higieniczno-sanitarnych: 2,5 m w świetle (2,2 m w przypadku instalacji wentylacji mechanicznej),
  • ściany pomieszczeń pokryte do wysokości 2 m materiałami gładkimi, nienasiąkliwymi, odpornymi na działanie wilgoci, łatwozmywalne - w szczególności w szpitalach i przychodniach,
  • ustępy, umywalnie, natryski, szatnie muszą być urządzone osobno dla kobiet i mężczyzn, chyba że zakład zatrudnia do 10 pracowników, wtedy można urządzić te pomieszczenia wspólnie dla kobiet i mężczyzn,
  • w przypadku zatrudnienia od 20 pracowników należy zapewnić im miejsce do spożywania posiłków (jadalnie), ustępy, umywalnie oraz szatnie,
  • w pomieszczeniach umywalni i natrysków należy stosować podesty izolujące,
  • pomieszczenia higieniczno-sanitarne muszą znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca oraz w miejscach, do których przejście nie prowadzi poprzez środowisko pracy w którym wykonywane są prace brudzące, zakaźne, szkodliwe, a także, jeśli znajduje się w innej części budynku - powinno prowadzić do nich obudowane przejście. Wyjątek stanowią prace budowlane i na otwartej przestrzeni.

   

  Szatnie

  Szatnie tworzy się w pomieszczeniach suchych i wydzielonych oraz w miarę możliwości oświetlone światłem dziennym (światło dzienne jednak nie stanowi wymogu). W szatni przeznaczonej do przebierania się 10 pracowników, w której znajduje się okno, zapewnia się 2-krotna wymianę powietrza w ciągu godziny. W innych przypadkach należy zapewnić 4-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny. W szatniach powinny być zapewnione miejsca siedzące dla co najmniej 50% zatrudnionych na najliczniejszej zmianie (zmiana liczy 30 osób - należy zapewnić krzesła lub ławkę dla 15 osób). Szatnie powinny być także wyposażone w umywalki. Szerokość ciągów komunikacyjnych w szatni:

  • pomiędzy rzędami szaf to 1,5 m,
  • pomiędzy rzędem szaf a ścianą 1,1 m.

   

  Szatnie w polskim prawie dzieli się na:

  • szatnie odzieży własnej pracowników,
  • szatnie odzieży roboczej pracowników,
  • szatnie podstawowe,
  • szatnie przepustowe.

   

  Szatnie odzieży własnej pracowników przeznaczone są do przechowywanie odzieży wierzchniej pracowników. Powinna ona być wyposażona w szafy indywidualnego użytku. Należy urządzać osobne szatnie dla kobiet i mężczyzn, chyba że w czasie jednej zmiany jest nie więcej niż 5 pracowników. Wtedy szatnia może być wspólna, jednak należy urządzić kabiny do przebierania się. Należy zapewnić co najmniej 0,3 m2 wolnej powierzchni dla pracowników.

   

  Szatnia taka może być urządzona w formie szatni wieszakowej, jeżeli:

  • zapewniona jest szybka obsługa,
  • wyposażone jest w jednopoziomowe indywidualne stojaki wieszakowe (dolny poziom na obuwie, górny na okrycia wierzchnie i głowy),
  • szerokość przejścia między wieszakami dla obsługi to 1,1 m a między wieszakami i ścianą to 0,95 m,
  • powinna być wyposażona w przebieralnię z miejscami do siedzenia dla 30% najliczniejszej zmiany oraz z wieszakami na odzież.

  Nie ma obowiązku tworzenia osobnych szatni wieszakowych dla kobiet i mężczyzn, jeżeli nie ma obowiązku stosowania odzieży roboczej.

  Szatnie odzieży roboczej pracowników są przeznaczone do przechowywania odzieży roboczej i środków ochrony indywidualnej. Wyposażone powinny być w szafki indywidualne. Powierzchnia przypadająca dla pracownika powinna wynosić 0,3 m2. Szatnia odzieży roboczej powinna mieć bezpośrednie połączenie z umywalnią, natryskami oraz szatnią odzieży wierzchniej.

  Zamiast osobnych szatni odzieży wierzchniej i roboczej, można stworzyć jedną szatnie, zwaną szatnią podstawową. Wyposaża się ją w szafy podwójne lub dwie szafy podwójne przeznaczone dla indywidualnego użytku pracownika. Zamiast szaf można stosować stojaki wieszakowe, z tym że muszą być one osobne na odzież wierzchnią i odzież roboczą. Pracownicy powinni mieć 0,5 m2 wolnej powierzchni.

  Szatnie przepustowe są to szatnie, w których ruch pomiędzy częścią przeznaczoną na odzież wierzchnią a częścią przeznaczoną na odzież roboczą, odbywa się poprzez węzeł sanitarny. Szatnie te tworzy się przede wszystkim dla osób mających kontakt z substancjami trującymi lub zakaźnymi.

•  Czym charakteryzują się drzwi przeciwpożarowe? Jakim symbolem są oznaczone.

• Ze względu na rodzaj materiału, z którego je wyprodukowano, można wyróżnić drzwi stalowe przeciwpożarowe, drzwi drewniane przeciwpożarowe i drzwi przeciwpożarowe aluminiowe. Drzwi wykonane ze stali są najbardziej popularne. Najczęściej możemy je spotkać w obiektach użyteczności publicznej.

  Często też stosuje się je w przemyśle. Stalowe drzwi stosowane w obiektach prywatnych są zwykle malowane lub wykończone okleiną drewnopodobną. Czasami stosuje się nawet przeszklenia. Bardzo często też drzwi pożarowe są jednocześnie drzwiami antywłamaniowymi.

  Drzwi antyogniowe, w wersji aluminiowej, mogą być pomalowane na niemal dowolny kolor lub mogą zostać wykończone okleiną. Najczęściej ten rodzaj drzwi stosuje się w budynkach wielorodzinnych oraz w apartamentowcach i podobnie, jak w przypadku drzwi stalowych, mogą one posiadać atrybuty drzwi antywłamaniowych.

  Trzeba jednak pamiętać, że montaż drzwi przeciwpożarowych ma sens wówczas, gdy umieszcza się je w ścianie, która ma zbliżoną odporność na ogień. Łatwo bowiem można sobie wyobrazić, co stanie się, jeśli drzwi ogniotrwałe zostaną umieszczone w ścianie o konstrukcji drewnianej.

  W takiej sytuacji nie spełnią one swojego zadania i nie zapewnią ochrony przed rozprzestrzenianiem się ognia.

   

  Oznaczenia drzwi przeciwpożarowych

  Drzwi przeciwpożarowe są oznaczane literami i cyframi, co stanowi informację o ich klasie. Warto zapoznać się z tymi oznaczeniami, bo to pozwoli dokonać właściwego wyboru:

  - Litera "E" określa szczelność ogniową w czasie, w ciągu którego płomienie nie mogą objąć drzwi na dłużej niż 10 sekund.

  - Litera "I" oznacza izolacyjność ogniową, wyrażaną w minutach. W ciągu danego czasu nieogrzewana strona nie może osiągnąć temperatury wyższej niż 140 stopni.

  Do kompilacji liter dodawane są cyfry określające czas w minutach. Drzwi oznaczone są więc symbolami: EI15, EI30, EI60, EI90, EI120. W certyfikacie możemy się również spotkać z oznaczeniem "C", gdzie klasa C to drzwi samozamykające się lub "S", gdzie klasa S informuje, przez ile minut drzwi zachowają dymoszczelność.

•  Na czym polega współpraca architekta i rzeczoznawcy ppoż?

• Większość projektów, budowlanych poza domami jednorodzinnymi musi być uzgadniana z rzeczoznawczą do spraw przeciwpożarowych. Dodatkowo - na przykład na życzenie inwestora - uzgadniane mogą być projekty niepodlegające obowiązkowej ocenie zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Zatem współpraca z rzeczoznawcą ppoż. nie jest sporadyczna.

  Współpracę tę reguluje między innymi Rozporządzenie w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej.

   

  Charakter współpracy z rzeczoznawcą ppoż.

  Współpraca architekta z rzeczoznawcą ppoż. jest niezbędna podczas opiniowania projektów instalacji przeciwpożarowych, które są wymagane przy przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub zmianie sposobu użytkowania niemal wszystkich budynków. Architekci powinni mieć świadomość, że ryzyko zawodowe w tym obszarze jest wysokie i wymaga minimalizowania przez narzędzia ubezpieczeniowe. W mniejszym stopniu dotyczy to architektów projektujących domy jednorodzinne.

  Kooperacja ma miejsce w początkowej fazie wykonywania projektu- na etapie przygotowania dokumentacji projektowej i występowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Wspólnie rozpatrują całość projektu pod względem praw szczegółowych i wskazują, gdzie zmiany są niezbędne. Ustalają też dodatkowe czynności jak uzyskanie odstępstwa od danego przepisu w organach decyzyjnych.

  Dobrą praktyką jest współpraca z rzeczoznawcą także podczas realizacji inwestycji. Wspólny nadzór inwestycyjny w trakcie całego procesu wznoszenia budynku oraz nad przygotowaniem inwestycji do odbioru przed przystąpieniem do eksploatacji. Ta współpraca jest niezwykle cenna, zwłaszcza gdy dojdzie do sytuacji spornych. Wtedy architekt po konsultacjach z rzeczoznawcą ppoż. oraz właściwym organem, który wydawał decyzję o dopuszczeniu obiektu do użytkowania, może zastosować nowe rozwiązania inne od pierwotnych. Architekt w takim przypadku jest w stanie uniknąć potencjalnych roszczeń ze strony inwestora.

  Podpis rzeczoznawcy na projekcie budowlanym jest potwierdzeniem zgodności projektu z prawem i zatwierdzeniem przyjętych rozwiązań projektowych, więc niejako powinien stanowić gwarancję, że budynek zostanie odebrany.

   

  Odpowiedzialność za błędy rzeczoznawcy

  Kto odpowiada przed inwestorem za skutki błędów wynikających z dokumentacji projektowej dotyczącej zastosowanych rozwiązań ppoż."Odpowiedzieć na to pytanie pomogą przykłady szkód zgłoszonych w ramach obowiązkowego ubezpieczenia OC architekta, z których ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Należy podkreślić, że w ramach obowiązkowego OC brak jest odpowiedzialności za działania lub zaniechania podwykonawców, zgodnie z Rozporządzeniem MF.

   

  Przykład 1

  Na podstawie zawartej umowy architekt zobowiązał się do wykonania projektu budynku wielorodzinnego z ośmioma kondygnacjami naziemnymi i dwiema podziemnymi. Projekt wymagał przygotowania dokumentacji wielobranżowej, w tym obowiązkowych uzgodnień z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, który zatwierdził bez uwag zawarte w nim rozwiązania.

  Po wykonaniu prac budowlanych, komisja odbierająca obiekt miała poważne zastrzeżenia dotyczące braku spełnienia przepisów dotyczących: dwóch klatek schodowych, które okazały się za wąskie oraz do drzwi wind, które nie spełniały norm przeciwpożarowych.

  Roszczenia inwestora wobec architekta dotyczyły wymiany wszystkich drzwi wind oraz przebudowy klatek schodowych.

  Wysokość roszczenia wyniosła blisko 400 tys. zł

  Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania , gdyż nie ma podstaw do przyjęcia odpowiedzialności w ramach obowiązkowego OC architekta. Dla przypomnienia, zgodnie z rozporządzeniem MF obowiązkowe OC architekta dotyczy wyłącznie czynności zawodowych, które architekt wykonuje osobiście w ramach posiadanych uprawnień. W tym przypadku rzeczoznawca ppoż. jest podwykonawcą architekta.

   

  Przykład 2

  Na podstawie zawartej umowy architekt zobowiązał się do wykonania projektu budynku wolnostojącego z funkcją żłobka. Projekt wymagał obowiązkowych uzgodnień z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż., który zatwierdził bez uwag zawarte w nim rozwiązania.

  W wyniku przeprowadzonych prac budowlanych powstał budynek, jednak nie otrzymał pozwolenia na użytkowanie. Komendant straży pożarnej stwierdził niezgodność wykonania obiektu z wymogami przepisów dotyczących ochrony ppoż., wskazując błędy:

  • niezachowanie parametru szerokości nieblokowanego skrzydła drzwiowego drzwi dwuskrzydłowych prowadzących z sali na korytarz,
  • brak zamknięcia otworu prowadzącego do pomieszczenia technicznego drzwiami o odpowiedniej odporności pożarowej,
  • brak instalacji oddymiania klatki schodowej.

  Wysokość roszczenia: 68 tys. zł

  Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, gdyż nie ma podstaw do przyjęcia odpowiedzialności w ramach obowiązkowego ubezpieczenia OC architekta. Podobnie jak w pierwszym przykładzie.