1. Prawo budowlane

• Czy ustawa Prawo budowlane normuje działalność związaną z utrzymaniem obiektów budowlanych?
• Czym, według ustawy Prawo budowlane jest "obiekt budowlany"?
• Czy niewielki obiekt służący do utrzymania porządku jakim jest śmietnik, jest obiektem budowlanym?
• Jakim tytułem prawnym musi legitymować się inwestor ubiegający się o pozwolenie na budowę?
• Jak ustawa Prawo budowlane definiuje pojęcie budynek mieszkalny jednorodzinny?
• Co to są obiekty małej architektury?
• Co w ustawie Prawo budowlane rozumie się pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu?
• Jakie przepisy zalicza się do przepisów techniczno-budowlanych i jakie organy są właściwe do ich wydania?
• Czy możliwe jest odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych? Jeśli tak to jakie warunki należy spełnić?
• Jakie wyroby budowlane należy stosować przy wykonywaniu robót budowlanych?
• Co rozumie się pod pojęciem "samodzielna funkcja techniczna w budownictwie"?
• Jaką działalność uważa się za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie?
• Jakie wymagania należy spełnić, aby uzyskać uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń?
• W jakich specjalnościach udzielane są uprawnienia budowlane?
• Kto jest uczestnikiem procesu budowlanego i jacy będą uczestnicy procesu budowlanego polegającego na rozbiórce budynku żelbetowego o wysokości 23 m i kubaturze 10 000 m3 z wykorzystaniem materiału wybuchowego?
• Kto w świetle treści Prawa budowlanego jest uczestnikiem procesu inwestycyjnego?
• Czy jednostki organizacyjne mogą być uczestnikami procesu budowlanego?
• Jakie są obowiązki inwestora w procesie budowlanym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane?
• Jakie są obowiązki projektanta w procesie budowlanym?
• Jaki zakres praw i obowiązków projektanta, w trakcie realizacji budowy, związany jest ze sprawowaniem przez niego nadzoru autorskiego?
• Prawa projektanta w procesie budowlanym.
• Obowiązki kierownika budowy w procesie budowlanym.
• Jakie prawa przysługują kierownikowi budowy?
• Łączenie jakich samodzielnych funkcji technicznych jest dopuszczalne, a jakich nie jest dopuszczalne?
• Obowiązki inspektora nadzoru w procesie budowlanym.
• Jakie uprawnienia posiada inspektor nadzoru inwestorskiego?
• Jaki obowiązek spoczywa na inwestorze, jeśli na budowie obiektu budowlanego jest wymóg ustanowienia inspektorów nadzoru inwestorskiego w zakresie różnych specjalności?
• Po spełnieniu jakich wymogów formalno-prawnych można rozpocząć roboty budowlane?
• Czy wymaga pozwolenia na budowę budowa parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 30 m2 ?
• Czy wykonanie docieplenia ścian budynku średniowysokiego wymaga pozwolenia na budowę?
• Po spełnieniu jakich czynności formalno-prawnych można przystąpić do wykonania przyłącza elektroenergetycznego, co powinien zawierać wniosek?
• W jakich przypadkach organ administracji architektoniczno - budowlanej  może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów lub robót objętych obowiązkiem zgłoszenia?
• Jakie dokumenty musząc być dołączone do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę?
• W jakich przypadkach nie zachodzi konieczność uzyskania pozwolenia na dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego?
• Czy w obiekcie będącym w złym stanie technicznym można przystąpić do wykonywania robót zabezpieczających lub rozbiórkowych bez uzyskania pozwolenia na rozbiórkę bądź uprzedniego zgłoszenia w organie nadzoru budowlanego?
• Czy może zostać wydane pozwolenie na budowę obejmujące część budynku, np. fundamenty, "stan zerowy" ?
• Co należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę?
• Co należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę?
• Co powinien zawierać projekt budowlany?
• Podać tryb postępowania organu administracji architektoniczono - budowlanej do wydania pozwolenia na budowę, jeśli organ ten stwierdzi uchybienia w złożonym wniosku.
• Podać tryb postępowania w przypadku, gdy skarżący decyzję o pozwoleniu na budowę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosi o wstrzymanie jej wykonania.
• Jakie rozstrzygnięcie wstępne musi poprzedzać pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków?
• Czy w przypadku zmiany właściciela obiektu budowlanego będącego w fazie realizacji nowy inwestor musi ponownie występować o udzielenie mu pozwolenia na budowę bądź pozwolenia na jej kontynuację?
• Rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy. Wymień i omów roboty budowlane zaliczane przepisami prawa budowlanego do prac przygotowawczych.
• Czy możliwa jest legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę?
• Czy do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego nie nałożono obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie (w decyzji o pozwoleniu na budowę), można przystąpić bezpośrednio po zakończeniu robót?
• W jakich przypadkach jest wymagane uzyskanie pozwolenia na użytkowani obiektu budowlanego?
• Jakie sankcje przewiduje Prawo budowlane jeśli właściwy organ w trakcie obowiązkowej kontroli, przeprowadzanej w związku z oddaniem obiektu do użytkowania, stwierdzi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego? 
• Kto jest zobowiązany utrzymać i użytkować obiekt budowlany zgodnie z zasadami, o których mowa w Prawie budowlanym?
• Jakie obiekty budowlane są wyłączone z okresowej kontroli rocznej?
• Jaki jest zakres okresowej raz w roku kontroli obiektu budowlanego w czasie jego użytkowania?
• Jaki jest zakres okresowej, co najmniej raz na 5 lat, kontroli obiektu budowlanego w czasie jego użytkowania.
• Z jakiego powodu organ nadzoru budowlanego może nakazać przeprowadzenie kontroli obiektu budowlanego?
• Kto może dokonywać kontroli okresowej stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej obiektu budowlanego?
• Kto może przeprowadzić co najmniej raz w roku kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych?
• Kto powinien prowadzić książkę obiektu budowlanego u w jakim zakresie?
• W jakim wypadku organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym?
• Z jakich powodów właściciel/zarządca/użytkownik jest zobowiązany do przeprowadzenia napraw w obiekcie budowlanym?
• Zdefiniować katastrofę budowlaną.
• Czy awaria instalacji centralnego ogrzewania w budynku połączona z zalaniem lokali jest katastrofą budowlaną?
• Czy zniszczenie elementów deskowania wielkowymiarowego ścian monolitycznych w trakcie betonowania jest katastrofą budowlaną?
• Jakie obowiązki spoczywają na kierowniku budowy w przypadku katastrofy budowlanej powstałej w budowanym obiekcie budowlanym?
• Jakie obowiązki spoczywają na właścicielu lub zarządcy w przypadku katastrofy budowlanej powstałej w użytkowanym obiekcie budowlanym?
• Jakie obowiązki spoczywają na kierowniku budowy bądź właścicielu, zarządcy lub użytkowniku obiektu budowlanego jeśli z uwagi na konieczność ratowania życia lub przeciwdziałania rozszerzaniu się skutków katastrofy budowlanej zachodzi potrzeba wykonania prac w miejscu tej katastrofy?
• Jakie obowiązki ciążą na kierowniku rozbiórki w razie zaistnienia katastrofy budowlanej w rozbieranym obiekcie budowlanym?
• Jakie są obowiązki organu nadzoru budowlanego po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie budowlanej?
• Kto wchodzi w skład komisji powoływanej w przypadku powstania katastrofy budowlanej i kto taką komisję powołuje?
• Czy organ nadzoru budowlanego drugiej instancji może przejąć od organu pierwszej instancji prowadzenie postępowania wyjaśniającego przyczyny i okoliczności powstania katastrofy budowlanej?
• W jakiej formie i przez jaki organ następuje zakończenie postępowania wyjaśniającego przyczyny i okoliczności powstania katastrofy budowlanej?
• Czy organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie wyjaśniające przyczyny i okoliczności powstania katastrofy budowlanej może zlecić na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy?
• Wymień organy administracji architektoniczno-budowlanej.
• Wymień organy nadzoru budowlanego.
• Wymień obowiązki organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.
• Do jakich obiektów oraz na jakich terenach mają prawo wstępu organu nadzoru budowlanego?
• Czy czynności kontrolne związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego mogą być przeprowadzone bez udziału kontrolowanych osób?
• Czy istnieje, w uzasadnionych przypadkach, możliwość przeprowadzenia kontroli przez organy nadzoru budowlanego mimo nieobecności kompetentnego przedstawiciela jednostki kontrolowanej?
• Czy czynności kontrolne związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego mogą być przeprowadzone w obiektach które są w zarządzie obcych państw?
• Czy  organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałoży na uczestnika procesu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz?
• Kto sprawuje funkcje organu administracji architektoniczno- budowlanej pierwszej instancji?
• Jaki organ administracji prowadzi rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i rejestr decyzji o pozwoleniu na budowę?
• Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do uczestnictwa w czynnościach kontrolnych prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego?
• Omów kompetencje wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.
• Jakie są zadnia organów nadzoru budowlanego?
• Omów zakres kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego.
• Jakie organy administracji są właściwe do przeprowadzania kontroli działania organów administracji architektoniczno-budowlanej?
• Omówić tryb powoływania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
• Czy właściwość miejscowa powiatowego inspektora nadzoru budowlanego musi ograniczać się tylko do obszaru jednego powiatu?
• Omówić tryb powoływania wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.
• Jaki organ administracji jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego?
• Omówić tryb powoływania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz czas trwania jego kadencji.
• Kto prowadzi centralny rejestr osób wykonujących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie?
• Czy starosta, wójt, burmistrz, prezydent miasta mogę w określonych przypadkach wydawać polecenia podjęcia działań powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego?
• Czy wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie nie posiadając odpowiednich uprawnień budowlanych jest występkiem?
• Czy niespełnienie obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym jest zagrożone karą, jeśli tak to jaką?
• Czy wykonywanie robót budowlanych w sposób odbiegający od ustaleń w pozwoleniu na budowę jest karane?
• Czy dostarczenie energii na potrzeby budowy dla której nie wydano jeszcze pozwolenia na budowę jest karalne?
• Kto podlega odpowiedzialności zawodowej w budownictwie?
• Jakimi karami są zagrożone czyny powodujące odpowiedzialność zawodową w budownictwie?
• Jaki organ jest właściwy  rzeczowo w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie?

• Czy ustawa Prawo budowlane normuje działalność związaną z utrzymaniem obiektów budowlanych?

• Tak, ustawa Prawo budowlane normuje również działalność związaną z utrzymaniem obiektów budowlanych.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 1.
  Ustawa - Prawo budowlane, zwana dalej "ustawą", normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach.

• Czym, według ustawy Prawo budowlane jest "obiekt budowlany"?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 3.
  Ilekroć w ustawie jest mowa o:
  1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych;

• Czy niewielki obiekt służący do utrzymania porządku jakim jest śmietnik, jest obiektem budowlanym?

• Tak, obiekty służące do utrzymania porządku, takie jak śmietnik, są obiektami małej architektury. Obiekty małej architektury, obok budynków i budowli, wchodzą w skład obiektów budowlanych.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 3.
  Ilekroć w ustawie jest mowa o:
  1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych;
  ...
  4)  obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: 
       a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, 
       b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, 
       c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki; 

• Jakim tytułem prawnym musi legitymować się inwestor ubiegający się o pozwolenie na budowę?

• Inwestor ubiegające się o pozwolenie na budowę musi legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czyli tytułem prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 3.
  Ilekroć w ustawie jest mowa o:
  ...
  11) prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych; 

• Jak ustawa Prawo budowlane definiuje pojęcie budynek mieszkalny jednorodzinny?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 3.
  Ilekroć w ustawie jest mowa o:
  ...
  2a) budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku; 

• Co to są obiekty małej architektury?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 3.
  Ilekroć w ustawie jest mowa o:
  ...
  4)  obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: 
      a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, 
      b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, 
      c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki; 

• Co w ustawie Prawo budowlane rozumie się pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 3.
  Ilekroć w ustawie jest mowa o:
  ...
  20) obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

• Jakie przepisy zalicza się do przepisów techniczno-budowlanych i jakie organy są właściwe do ich wydania?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 7.
  1. Do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się:
       1) warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie;
       2) warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych.
  
  2. Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, określą, w drodze rozporządzenia: 
       1) minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa dla budynków oraz związanych z nimi urządzeń; 
       2) właściwi ministrowie, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, dla obiektów budowlanych niewymienionych w pkt 1. 
  
  3. Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą określić, w drodze rozporządzenia: 
       1) minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa - dla budynków mieszkalnych; 
       2) właściwi ministrowie, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa - dla innych obiektów budowlanych.

• Czy możliwe jest odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych? Jeśli tak to jakie warunki należy spełnić?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 9.

  1. W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego - ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie może powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.

  2. Zgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, udziela albo odmawia udzielenia, w drodze postanowienia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
  
  3. Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wniosek zawiera:
  1) charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie - również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy;
  2) opinię organu wnioskującego wraz ze szczegółowym uzasadnieniem o konieczności wprowadzenia odstępstwa;
  3) propozycje rozwiązań zamiennych;
  4) w przypadku obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub do gminnej ewidencji zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską - pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w zakresie wnioskowanego odstępstwa;
  5) w przypadku odstępstwa od przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego:
       a) ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz
       b) postanowienie wyrażające zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, o którym mowa w art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - w przypadku obiektów budowlanych istotnych ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 6g ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej;
  6) w przypadku odstępstw dotyczących wymagań higienicznych i zdrowotnych - pozytywną opinię w zakresie proponowanych rozwiązań państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.

• Jakie wyroby budowlane należy stosować przy wykonywaniu robót budowlanych?

• Przy wykonywaniu robót budowlanych należy stosować wyroby budowlane dopuszczone do obrotu lub jednostkowego stosowania w budownictwie. Dopuszczone do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie są:

  1. wyroby budowlane, prawidłowo oznaczone , dla których zgodnie z odrębnymi przepisami wydano certyfikat na znak bezpieczeństwa w odniesieniu do wyrobów podlegających certyfikacji oraz dokonano ocenę zgodności i wydano certyfikat zgodności lub deklarację zgodności z Normą lub aprobatą techniczną.
  2. wyroby budowlane umieszczone w wykazie wyrobów nie mających istotnego wpływu na spełnienie wymagań podstawowych oraz wyrobów wytwarzanych i stosowanych według tradycyjnie uznanych zasad sztuki budowlanej.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 10.
  Wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały o właściwościach użytkowych umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie podstawowych wymagań, można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi, a w przypadku wyrobów budowlanych - również zgodnie z zamierzonym zastosowaniem.

• Co rozumie się pod pojęciem "samodzielna funkcja techniczna w budownictwie"?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 12. 1. Za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą:
  1) projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i technicznych oraz sprawowanie nadzoru autorskiego;
  2) kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi;
  3) kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów;
  4) wykonywanie nadzoru inwestorskiego;
  5) sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych. 

• Jaką działalność uważa się za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 12. 1. Za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą:
  1) projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i technicznych oraz sprawowanie nadzoru autorskiego;
  2) kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi;
  3) kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów;
  4) wykonywanie nadzoru inwestorskiego;
  5) sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych. 

• Jakie wymagania należy spełnić, aby uzyskać uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 14.
  ...
  3. Uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w ust. 1, wymaga: 
  ...
  5) do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń: 
       a) ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, 
       b) odbycia rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów, 
       c) odbycia półtorarocznej praktyki na budowie; 

• W jakich specjalnościach udzielane są uprawnienia budowlane?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 14.
  1. Uprawnienia budowlane są udzielane w specjalnościach: 
  1) architektonicznej; 
  2) konstrukcyjno-budowlanej; 
  3) inżynieryjnej:

  1. mostowej,
  2. drogowej,
  3. kolejowej w zakresie kolejowych obiektów budowlanych,
  4. kolejowej w zakresie sterowania ruchem kolejowym,
  5. hydrotechnicznej,
  6. wyburzeniowej;

  4) instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń:

  1. telekomunikacyjnych,
  2. cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych,
  3. elektrycznych i elektroenergetycznych.

• Kto jest uczestnikiem procesu budowlanego i jacy będą uczestnicy procesu budowlanego polegającego na rozbiórce budynku żelbetowego o wysokości 23 m i kubaturze 10 000 m3 z wykorzystaniem materiału wybuchowego?

• Uczestnikami procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy, są: inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy lub kierownik robót. W przypadku rozbiórki budynku żelbetowego z wykorzystaniem materiałów wybuchowych uczestnikami procesu budowlanego będą: inwestor, inspektor nadzoru budowlanego (jeśli zostanie ustanowiony przez inwestora), projektant dokumentacji strzałowej, kierownik budowy (rozbiórki) i jednocześnie kierownik robót strzałowych lub, w sytuacji gdy rozbiórka jest realizowana w ramach większego przedsięwzięcia budowlanego - kierownik budowy i kierownik robót strzałowych. 

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 17.
  Uczestnikami procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy, są:
  1) inwestor;
  2) inspektor nadzoru inwestorskiego;
  3) projektant;
  4) kierownik budowy lub kierownik robót.

  

• Kto w świetle treści Prawa budowlanego jest uczestnikiem procesu inwestycyjnego?

• Uczestnikami procesu inwestycyjnego zgodnie z Prawem budowlanym, są: inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy lub kierownik robót.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 17.
  Uczestnikami procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy, są:
  1) inwestor;
  2) inspektor nadzoru inwestorskiego;
  3) projektant;
  4) kierownik budowy lub kierownik robót.

  

• Czy jednostki organizacyjne mogą być uczestnikami procesu budowlanego?

• Nie. Uczestnikami procesu budowlanego mogą być jedynie osoby, które ponoszą personalną odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków ustawowych.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 17.
  Uczestnikami procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy, są:
  1) inwestor;
  2) inspektor nadzoru inwestorskiego;
  3) projektant;
  4) kierownik budowy lub kierownik robót.

  

• Jakie są obowiązki inwestora w procesie budowlanym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 18.
  1. Do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności zapewnienie: 
  1) opracowania projektu budowlanego i, stosownie do potrzeb, innych projektów,
  2) objęcia kierownictwa budowy przez kierownika budowy, 
  3) opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, 
  4) wykonania i odbioru robót budowlanych, 
  5) w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania robót budowlanych lub warunkami gruntowymi, nadzoru nad wykonywaniem robót budowlanych 
  - przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych. 
  
  2. Inwestor może ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego na budowie. 
  
  3. Inwestor może zobowiązać projektanta do sprawowania nadzoru autorskiego.

• Jakie są obowiązki projektanta w procesie budowlanym?

• Ustawa Prawo budowlane

  Art. 20. 1. Do podstawowych obowiązków projektanta należy:

  1) opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej;

  1a) zapewnienie, w razie potrzeby, udziału w opracowaniu projektu budowlanego osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności;

  1aa) wzajemne skoordynowanie techniczne wykonanych przez osoby, o których mowa w pkt 1a, opracowań projektowych, zapewniające uwzględnienie zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie budowy, z uwzględnieniem specyfiki projektu budowlanego, oraz zapewnienie zgodności projektu technicznego z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz projektem architektoniczno-budowlanym;

  1b) sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;

  1c) określenie obszaru oddziaływania obiektu;

  2) uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów;

  3) wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań;

  3a) sporządzanie lub uzgadnianie indywidualnej dokumentacji technicznej, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1213);

  4) sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie:

  a) stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem,

  b) uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego.

• Jaki zakres praw i obowiązków projektanta, w trakcie realizacji budowy, związany jest ze sprawowaniem przez niego nadzoru autorskiego?

• Do podstawowych obowiązków projektanta należy sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie: 
  a) stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem, 
  b) uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego.

  Projektant w trakcie realizacji budowy ma prawo: wstępu na teren budowy i dokonywania zapisów w dzienniku budowy dotyczących jej realizacji, żądania wpisem do dziennika budowy wstrzymania robót budowlanych w razie stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia lub wykonywania robót niezgodnie z projektem.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 20.
  1. Do podstawowych obowiązków projektanta należy:
  ...
  4) sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie: 
  a) stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem, 
  b) uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego.

• Prawa projektanta w procesie budowlanym.

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 21.
  Projektant, w trakcie realizacji budowy, ma prawo:
  1) wstępu na teren budowy i dokonywania zapisów w dzienniku budowy dotyczących jej realizacji;
  2) żądania wpisem do dziennika budowy wstrzymania robót budowlanych w razie:
  a) stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia,
  b) wykonywania ich niezgodnie z projektem.

• Obowiązki kierownika budowy w procesie budowlanym.

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 22.
  Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy:
  1)protokolarne przejęcie od inwestora i odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy wraz ze znajdującymi się na nim obiektami budowlanymi, urządzeniami technicznymi i stałymi punktami osnowy geodezyjnej oraz podlegającymi ochronie elementami środowiska przyrodniczego i kulturowego; 
  2) prowadzenie dokumentacji budowy;
  3) zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu oraz zorganizowanie budowy i kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem lub pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy;
  3a) koordynowanie realizacji zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia:
  a) przy opracowywaniu technicznych lub organizacyjnych założeń planowanych robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów, które mają być prowadzone jednocześnie lub kolejno,
  b) przy planowaniu czasu wymaganego do zakończenia robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów;
  3b) koordynowanie działań zapewniających przestrzeganie podczas wykonywania robót budowlanych zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawartych w przepisach, o których mowa w art. 21a ust. 3, oraz w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;
  3c) wprowadzanie niezbędnych zmian w informacji, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wynikających z postępu wykonywanych robót budowlanych;
  3d) podejmowanie niezbędnych działań uniemożliwiających wstęp na budowę osobom nieupoważnionym;
  3e) zapewnienie przy wykonywaniu robót budowlanych stosowania wyrobów, zgodnie z art. 10;
  4) wstrzymanie robót budowlanych w przypadku stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia oraz bezzwłoczne zawiadomienie o tym właściwego organu;
  5) zawiadomienie inwestora o wpisie do dziennika budowy dotyczącym wstrzymania robót budowlanych z powodu wykonywania ich niezgodnie z projektem;
  6) realizacja zaleceń wpisanych do dziennika budowy;
  7) zgłaszanie inwestorowi do sprawdzenia lub odbioru wykonanych robót ulegających zakryciu bądź zanikających oraz zapewnienie dokonania wymaganych przepisami lub ustalonych w umowie prób i sprawdzeń instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych przed zgłoszeniem obiektu budowlanego do odbioru;
  8) przygotowanie dokumentacji powykonawczej obiektu budowlanego;
  9) zgłoszenie obiektu budowlanego do odbioru odpowiednim wpisem do dziennika budowy oraz uczestniczenie w czynnościach odbioru i zapewnienie usunięcia stwierdzonych wad, a także przekazanie inwestorowi oświadczenia, o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2.

• Jakie prawa przysługują kierownikowi budowy?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 23.
  Kierownik budowy ma prawo:
  1) występowania do inwestora o zmiany w rozwiązaniach projektowych, jeżeli są one uzasadnione koniecznością zwiększenia bezpieczeństwa realizacji robót budowlanych lub usprawnienia procesu budowy;
  2) ustosunkowania się w dzienniku budowy do zaleceń w nim zawartych.

• Łączenie jakich samodzielnych funkcji technicznych jest dopuszczalne, a jakich nie jest dopuszczalne?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 24.
  1. Łączenie funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego nie jest dopuszczalne.
  2. Przepisy ust. 1 oraz art. 22 i art. 23 stosuje się odpowiednio do kierownika robót.

• Obowiązki inspektora nadzoru w procesie budowlanym.

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 25.
  Do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy:
  1) reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji z projektem lub pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej; 
  2) sprawdzanie jakości wykonywanych robót budowlanych i stosowania przy wykonywaniu tych robót wyrobów zgodnie z art. 10;
  3) sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegających zakryciu lub zanikających, uczestniczenie w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych oraz przygotowanie i udział w czynnościach odbioru gotowych obiektów budowlanych i przekazywanie ich do użytkowania;
  4) potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usunięcia wad, a także, na żądanie inwestora, kontrolowanie rozliczeń budowy.

• Jakie uprawnienia posiada inspektor nadzoru inwestorskiego?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 26.
  Inspektor nadzoru inwestorskiego ma prawo:
  1) wydawać kierownikowi budowy lub kierownikowi robót polecenia, potwierdzone wpisem do dziennika budowy, dotyczące: usunięcia nieprawidłowości lub zagrożeń, wykonania prób lub badań, także wymagających odkrycia robót lub elementów zakrytych, przedstawienia ekspertyz dotyczących prowadzonych robót budowlanych oraz informacji i dokumentów potwierdzających zastosowanie przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów, zgodnie z art. 10, a także informacji i dokumentów potwierdzających dopuszczenie do stosowania urządzeń technicznych;
  2) żądać od kierownika budowy lub kierownika robót dokonania poprawek bądź ponownego wykonania wadliwie wykonanych robót, a także wstrzymania dalszych robót budowlanych w przypadku, gdyby ich kontynuacja mogła wywołać zagrożenie bądź spowodować niedopuszczalną niezgodność z projektem lub pozwoleniem na budowę.

• Jaki obowiązek spoczywa na inwestorze, jeśli na budowie obiektu budowlanego jest wymóg ustanowienia inspektorów nadzoru inwestorskiego w zakresie różnych specjalności?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 27.
  Przy budowie obiektu budowlanego, wymagającego ustanowienia inspektorów nadzoru inwestorskiego w zakresie różnych specjalności, inwestor wyznacza jednego z nich jako koordynatora ich czynności na budowie.

• Po spełnieniu jakich wymogów formalno-prawnych można rozpocząć roboty budowlane?

• Roboty budowlane można rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, lub na podstawie zgłoszenia robót, przy których uzyskanie pozwolenia nie jest wymagane.

  
  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 28.
  1. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

• Czy wymaga pozwolenia na budowę budowa parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 30 m2 ?

• Zgodnie z Prawem budowlanym pozwolenie takie nie jest wymagane, o ile łączna liczba tych obiektów na działce nie przekracza dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.

  
  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 29.
  1. Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa:
  ...
  14) wolno stojących:
  a) parterowych budynków gospodarczych,
  b) garaży,
  c) wiat
  - o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;

• Czy wykonanie docieplenia ścian budynku średniowysokiego wymaga pozwolenia na budowę?

• Wysokość budynku średniowysokiego mieści się w granicach od 12 m do 25 m. Docieplenie budynków o wysokości powyżej 12 m i nie wyższych niż 25 m nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 29.
  ...
  3. Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na:
  1) przebudowie:
  ...
  e) polegającej na dociepleniu budynków o wysokości powyżej 12 m i nie wyższych niż 25 m,

• Po spełnieniu jakich czynności formalno-prawnych można przystąpić do wykonania przyłącza elektroenergetycznego, co powinien zawierać wniosek?

• Budowa przyłącza elektroenergetycznego wymaga wcześniejszego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeśli w terminie 21 dni od daty doręczenia zgłoszenia organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu. Budowa przyłącza wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

  
  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 29. 1. Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa:
  ...
  23) przyłączy:

  a) elektroenergetycznych,

  b) wodociągowych,

  c) kanalizacyjnych,

  d) gazowych,

  e) cieplnych,

  f) telekomunikacyjnych

  ? z zastrzeżeniem art. 29a;
  ...
  Art. 30. ...
  2a. Do zgłoszenia należy dołączyć:
  ...
  4) projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji, wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane w przypadku:

  a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 9, 23 i 30, oraz

  b) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. e;
  ...

  5. Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie.

• W jakich przypadkach organ administracji architektoniczno - budowlanej  może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów lub robót objętych obowiązkiem zgłoszenia?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 30.
  ...
  7. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować:
  1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
  2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
  3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
  4) wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.

• Jakie dokumenty musząc być dołączone do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 30b.
  ...
  3. Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołącza się:
  1) zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię;
  2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;
  3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;
  4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;
  5) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów - nie dotyczy to uzgodnień i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;
  6) projekt rozbiórki lub jego kopię - w zależności od potrzeb.

• W jakich przypadkach nie zachodzi konieczność uzyskania pozwolenia na dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 31.
  1. Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, ale wymaga zgłoszenia, rozbiórka budynków i budowli o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości.

  1a. Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę oraz zgłoszenia rozbiórka:
  1) obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę;
  2) budynków i budowli zlokalizowanych na terenach zamkniętych ustalonych decyzją Ministra Obrony Narodowej.

  1b. Przepisów ust. 1 i ust. 1a pkt 2 nie stosuje się do rozbiórki obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych:
  1) wpisanych do rejestru zabytków lub
  2) objętych ochroną konserwatorską.

• Czy w obiekcie będącym w złym stanie technicznym można przystąpić do wykonywania robót zabezpieczających lub rozbiórkowych bez uzyskania pozwolenia na rozbiórkę bądź uprzedniego zgłoszenia w organie nadzoru budowlanego?

• Można, jeśli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej rozbiórce obiektu budowlanego.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 31a.
  1. Roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę lub przed dokonaniem zgłoszenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
  2. Rozpoczęcie robót, o których mowa w ust. 1, nie zwalnia od obowiązku bezzwłocznego uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę lub dokonania zgłoszenia.

• Czy może zostać wydane pozwolenie na budowę obejmujące część budynku, np. fundamenty, "stan zerowy" ?

• Nie, zgodnie z Prawem budowlanym pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Jeśli zamierzenie budowlane obejmuje więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 33.
  1. Pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. 

• Co należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 33.
  2. Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć:
  1) projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno- -budowlany w postaci:
  a) papierowej ? w 3 egzemplarzach albo
  b) elektronicznej
  ? wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów;
  2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
  3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu   przestrzennym;
  3a) pozwolenia, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzję, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane;
  4) w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów usytuowanych na terenach zamkniętych i terenach, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 1, postanowienie o uzgodnieniu z organem administracji architektoniczno-budowlanej, o którym mowa w art. 82 ust. 2, projektowanych rozwiązań w zakresie:
  a) linii zabudowy oraz elewacji obiektów budowlanych projektowanych od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych,
  b) przebiegu i charakterystyki technicznej dróg, linii komunikacyjnych oraz sieci uzbrojenia terenu, wyprowadzonych poza granice terenu zamkniętego, portów morskich i przystani morskich, a także podłączeń tych obiektów do sieci użytku publicznego;
  5) (uchylony)
  6) (uchylony)
  7) w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej:
  a) wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 24l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
  b) uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 24l ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;
  8) umowę urbanistyczną, jeżeli jej zawarcie jest wymagane zgodnie z miejscowym planem rewitalizacji;
  9) w przypadku instalacji radiokomunikacyjnych ? oświadczenie projektanta, posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2 lub 4 lit. a, że instalacja radiokomunikacyjna nie spełnia warunków, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
  10) oświadczenie projektanta dotyczące możliwości podłączenia projektowanego obiektu budowlanego do istniejącej sieci ciepłowniczej, zgodnie z warunkami określonymi w art. 7b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. ? Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, 868, 1093, 1505, 1642 i 1873), złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. ? Kodeks karny; składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści:
  ?Jestem świadomy(-ma) odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.?. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń;
  11) w przypadku zamierzenia budowlanego,  poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa ? załącznik graficzny określający przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, o ile dołączenie tego załącznika było wymagane przez przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności mapę, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

• Co należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 30b.
  ...
  3. Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołącza się:
  1) zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię;
  2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;
  3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;
  4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;
  5) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów ? nie dotyczy to uzgodnień i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;
  6) projekt rozbiórki lub jego kopię ? w zależności od potrzeb.

• Co powinien zawierać projekt budowlany?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 34.
  ...
  3. Projekt budowlany zawiera:
  1) projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii, obejmujący:
  a) określenie granic działki lub terenu,
  b) usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym sieci uzbrojenia terenu, oraz urządzeń budowlanych sytuowanych poza obiektem budowlanym,
  c) sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków,
  d) układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich,
  e) informację o obszarze oddziaływania obiektu;

  2) projekt architektoniczno-budowlany obejmujący:
  a) układ przestrzenny oraz formę architektoniczną istniejących i projektowanych obiektów budowlanych,
  b) zamierzony sposób użytkowania obiektów budowlanych, w tym liczbę projektowanych do wydzielenia lokali, z wyszczególnieniem lokali mieszkalnych,
  c) charakterystyczne parametry techniczne obiektów budowlanych,
  d) opinię geotechniczną oraz informację o sposobie posadowienia obiektu budowlanego,
  e) projektowane rozwiązania materiałowe i techniczne mające wpływ na otoczenie, w tym środowisko,
  f) charakterystykę ekologiczną,
  g) informację o wyposażeniu technicznym budynku, w tym projektowanym źródle lub źródłach ciepła do ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej,
  h) opis dostępności dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych - w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4,
  i) informację o minimalnym udziale lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4a - w przypadku budynków mieszkalnych wielorodzinnych,
  j) postanowienie udzielające zgody na odstępstwo, o którym mowa w art. 9, jeżeli zostało wydane;

  3) projekt techniczny obejmujący:
  a) projektowane rozwiązania konstrukcyjne obiektu wraz z wynikami obliczeń statyczno-wytrzymałościowych,
  b) charakterystykę energetyczną - w przypadku budynków,
  c) projektowane niezbędne rozwiązania techniczne oraz materiałowe,
  d) w zależności od potrzeb - dokumentację geologiczno-inżynierską lub geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych,
  e) inne opracowania projektowe;

  4) w zależności od potrzeb - w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej - oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych;

  5) opinie, uzgodnienia, pozwolenia i inne dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1.

• Podać tryb postępowania organu administracji architektoniczono - budowlanej do wydania pozwolenia na budowę, jeśli organ ten stwierdzi uchybienia w złożonym wniosku.

• Jeśli organ wydający pozwolenie na budowę stwierdzi uchybienia w złożonym wniosku nakłada on postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 35.
  ...
  3. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia.
  ...
  5. Organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę:
  1) w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3;

• Podać tryb postępowania w przypadku, gdy skarżący decyzję o pozwoleniu na budowę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosi o wstrzymanie jej wykonania.

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 35a.
  1. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. 
  2. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. 
  3. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. 
  4. W sprawach kaucji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o zabezpieczeniu roszczeń.

• Jakie rozstrzygnięcie wstępne musi poprzedzać pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 39.
  ...
  2. Decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków może być wydana po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków.

• Czy w przypadku zmiany właściciela obiektu budowlanego będącego w fazie realizacji nowy inwestor musi ponownie występować o udzielenie mu pozwolenia na budowę bądź pozwolenia na jej kontynuację?

• Nie. Organ który wydał decyzję jest zobowiązany, za zgodą strony , na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz złoży oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowy. Stronami takiego postępowania są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 40.
  1. Organ, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, jest obowiązany, w drodze decyzji, przenieść to pozwolenie na wniosek nowego inwestora, jeżeli do wniosku inwestor dołączy:
  1) oświadczenie:
  a) o przejęciu warunków zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę,
  b) o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
  2) zgodę dotychczasowego inwestora, na rzecz którego decyzja została wydana, lub kopię tej zgody;
  1a. Zgoda, o której mowa w ust. 1 pkt 2, nie jest wymagana, jeżeli własność nieruchomości lub uprawnienia wynikające z użytkowania wieczystego dotyczącego nieruchomości, objęte decyzją o pozwoleniu na budowę po wydaniu tego pozwolenia przeszły z dotychczasowego inwestora na nowego inwestora wnioskującego o przeniesienie pozwolenia na budowę.
  2. Przepisy ust. 1 i 1a stosuje się odpowiednio do decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4.
  3. Stronami w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę są wyłącznie dotychczasowy i nowy inwestor.

• Rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy. Wymień i omów roboty budowlane zaliczane przepisami prawa budowlanego do prac przygotowawczych.

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 41.
  ...
  2. Pracami przygotowawczymi są: 
  1) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie; 
  2) wykonanie niwelacji terenu; 
  3) zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów; 
  4) wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. 

• Czy możliwa jest legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę?

• Tak. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy wykonywanej bez wymaganego pozwolenia na budowę informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 48. 1. W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu   budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację.
  2. Wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji.
  3. Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne.

• Czy do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego nie nałożono obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie (w decyzji o pozwoleniu na budowę), można przystąpić bezpośrednio po zakończeniu robót?

• Nie, do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę (a w decyzji tej nie nałożono obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie), można przystąpić,  po zawiadomieniu organu  nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. 

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 54.
  1. Do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się.

• W jakich przypadkach jest wymagane uzyskanie pozwolenia na użytkowani obiektu budowlanego?

• Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli :

  1. organ administracji architektoniczno-budowlanej nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę, lub
  2. na budowę obiektu wymagane jest pozwolenie na budowę i obiekt zaliczany jest do klasy określonej w Prawie budowlanym,
  3. przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych,
  4. organ wydał decyzję związaną z samowolą budowlaną.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 55.
  1. Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli: 
  1) na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii: 
  a) V, IX-XVI, 
  b) XVII - z wyjątkiem warsztatów rzemieślniczych, stacji obsługi pojazdów, myjni samochodowych i garaży do pięciu stanowisk włącznie, 
  c) XVIII - z wyjątkiem obiektów magazynowych: budynki składowe, chłodnie, hangary i wiaty, a także budynków kolejowych: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe i myjnie taboru kolejowego, 
  d) XX, 
  e) XXII - z wyjątkiem placów składowych, postojowych i parkingów, 
  f) XXIV - z wyjątkiem stawów rybnych, 
  g) XXVII - z wyjątkiem jazów, wałów przeciwpowodziowych, opasek i ostróg brzegowych oraz rowów melioracyjnych, 
  h) XXVIII-XXX 
  - o których mowa w załączniku do ustawy; 
  2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;
  3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. 

• Jakie sankcje przewiduje Prawo budowlane jeśli właściwy organ w trakcie obowiązkowej kontroli, przeprowadzanej w związku z oddaniem obiektu do użytkowania, stwierdzi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego? 

• W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub rażącego naruszenia warunków pozwolenia na budowę, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 59f.
  1. W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). 

• Kto jest zobowiązany utrzymać i użytkować obiekt budowlany zgodnie z zasadami, o których mowa w Prawie budowlanym?

• Właściciel lub zarządca jest zobowiązany utrzymać i użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem szczególnie w zakresie:

  1. zaopatrzenia w wodę, energię elektryczną, i energię cieplną efektywnie wykorzystaną,
  2. usuwanie ścieków, wody opadowej i opadów.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 61
  Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
  1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 
  2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. 

• Jakie obiekty budowlane są wyłączone z okresowej kontroli rocznej?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 62
  ...
  2. Obowiązek kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie obejmuje właścicieli i zarządców: 
  1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych; 
  2) obiektów budowlanych: 
  a) budownictwa zagrodowego i letniskowego, 
  b) wymienionych w art. 29 ust. 1 i 2, z wyłączeniem sieci gazowych.

• Jaki jest zakres okresowej raz w roku kontroli obiektu budowlanego w czasie jego użytkowania?

• Okresowa kontrola raz w roku polega na sprawdzeniu stanu technicznego:

  1. elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, 
  2. instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, 
  3. instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych); 

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 62
  1. Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli: 
  1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego: 
  a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, 
  b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, 
  c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych); 

• Jaki jest zakres okresowej, co najmniej raz na 5 lat, kontroli obiektu budowlanego w czasie jego użytkowania.

• Okresowa kontrola raz na 5 lat polega na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 62
  1. Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli: 
  ...
  2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów; 

• Z jakiego powodu organ nadzoru budowlanego może nakazać przeprowadzenie kontroli obiektu budowlanego?

• Organ nadzoru budowlanego może nakazać przeprowadzenie kontroli obiektu budowlanego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. 

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 62
  ...
  3.Organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. 

• Kto może dokonywać kontroli okresowej stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej obiektu budowlanego?

• Kontrole okresowe stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej obiektu budowlanego mogą dokonywać osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 62
  ...
  4. Kontrole, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5-6a, przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. 

• Kto może przeprowadzić co najmniej raz w roku kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych?

• Kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych raz w roku mogą przeprowadzać: a) osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim - w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych; b) osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności - w odniesieniu do przewodów kominowych, o których mowa w pkt 1, oraz do kominów przemysłowych, kominów wolno stojących oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 62
  ...
  6. Kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, powinny przeprowadzać: 
  1) osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim - w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych; 
  2) osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności - w odniesieniu do przewodów kominowych, o których mowa w pkt 1, oraz do kominów przemysłowych, kominów wolno stojących oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych. 

• Kto powinien prowadzić książkę obiektu budowlanego u w jakim zakresie?

• Książkę obiektu budowlanego obowiązany jest prowadzić, dla każdego budynku lub obiektu budowlanego nie będącego budynkiem, którego projekt jest objęty obowiązkiem sprawdzenia, o którym mowa w art. 20 ust. 2 - właściciel lub zarządca.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 64
  1. Właściciel lub zarządca jest obowiązany prowadzić dla każdego budynku oraz obiektu budowlanego niebędącego budynkiem, którego projekt jest objęty obowiązkiem sprawdzenia, o którym mowa w art. 20 ust. 2, książkę obiektu budowlanego, stanowiącą dokument przeznaczony do zapisów dotyczących przeprowadzanych badań i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy, w okresie użytkowania obiektu budowlanego. 

• W jakim wypadku organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym?

• Organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji usunięcie w określonym terminie nieprawidłowości w obiekcie budowlanym, gdy: obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, lub jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 66
  1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 
  1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 
  2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 
  3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 
  4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia 
  - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. 

• Z jakich powodów właściciel/zarządca/użytkownik jest zobowiązany do przeprowadzenia napraw w obiekcie budowlanym?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 70
  1. Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1?4a, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.

• Zdefiniować katastrofę budowlaną.

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 73
  1. Katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów. 

• Czy awaria instalacji centralnego ogrzewania w budynku połączona z zalaniem lokali jest katastrofą budowlaną?

• Nie jest to katastrofa budowlana. Zgodnie z art. 73 ust. 2 Prawa budowlanego awaria instalacji nie jest katastrofą budowlaną.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 73
  ...
  2. Nie jest katastrofą budowlaną: 
  1) uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany; 
  2) uszkodzenie lub zniszczenie urządzeń budowlanych związanych z budynkami; 
  3) awaria instalacji.

• Czy zniszczenie elementów deskowania wielkowymiarowego ścian monolitycznych w trakcie betonowania jest katastrofą budowlaną?

• Tak, takie zdarzenie zalicza się do katastrof budowlanych - art. 73 ust. 1 Prawa budowlanego.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 73
  1. Katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów. 

• Jakie obowiązki spoczywają na kierowniku budowy w przypadku katastrofy budowlanej powstałej w budowanym obiekcie budowlanym?

• Zgodnie z art. 75 Prawa budowlanego kierownik budowy zobowiązany jest do:

  1. zorganizowania doraźnej pomocy poszkodowanym i przeciwdziałania rozszerzaniu się skutków katastrofy.
  2. zabezpieczenia miejsca katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania wyjaśniającego.
  3. niezwłocznego zawiadomienia o katastrofie, organu nadzoru budowlanego nadzoru budowlanego, właściwego miejscowego prokuratora, policji, inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego, projektanta obiektu.
  4. ewentualne inne organy zainteresowane przyczynami lub skutkami katastrofy z mocy szczególnych przepisów.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 75
  1. W razie katastrofy budowlanej w budowanym, rozbieranym lub użytkowanym obiekcie budowlanym, kierownik budowy (robót), właściciel, zarządca lub użytkownik jest obowiązany:
  1) zorganizować doraźną pomoc poszkodowanym i przeciwdziałać rozszerzaniu się skutków katastrofy; 
  2) zabezpieczyć miejsce katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 74; 
  3) niezwłocznie zawiadomić o katastrofie: 
  a) organ nadzoru budowlanego, 
  b) właściwego miejscowo prokuratora i Policję, 
  c) inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektanta obiektu budowlanego, jeżeli katastrofa nastąpiła w trakcie budowy, 
  d) inne organy lub jednostki organizacyjne zainteresowane przyczynami lub skutkami katastrofy z mocy szczególnych przepisów. 

• Jakie obowiązki spoczywają na właścicielu lub zarządcy w przypadku katastrofy budowlanej powstałej w użytkowanym obiekcie budowlanym?

• Zgodnie z art. 75 Prawa budowlanego kierownik budowy zobowiązany jest do:

  1. zorganizowania doraźnej pomocy poszkodowanym i przeciwdziałania rozszerzaniu się skutków katastrofy.
  2. zabezpieczenia miejsca katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania wyjaśniającego.
  3. niezwłocznego zawiadomienia o katastrofie, organu nadzoru budowlanego nadzoru budowlanego, właściwego miejscowego prokuratora, policji, inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego, projektanta obiektu.
  4. ewentualne inne organy zainteresowane przyczynami lub skutkami katastrofy z mocy szczególnych przepisów.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 75
  1. W razie katastrofy budowlanej w budowanym, rozbieranym lub użytkowanym obiekcie budowlanym, kierownik budowy (robót), właściciel, zarządca lub użytkownik jest obowiązany:
  1) zorganizować doraźną pomoc poszkodowanym i przeciwdziałać rozszerzaniu się skutków katastrofy; 
  2) zabezpieczyć miejsce katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 74; 
  3) niezwłocznie zawiadomić o katastrofie: 
  a) organ nadzoru budowlanego, 
  b) właściwego miejscowo prokuratora i Policję, 
  c) inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektanta obiektu budowlanego, jeżeli katastrofa nastąpiła w trakcie budowy, 
  d) inne organy lub jednostki organizacyjne zainteresowane przyczynami lub skutkami katastrofy z mocy szczególnych przepisów. 

• Jakie obowiązki spoczywają na kierowniku budowy bądź właścicielu, zarządcy lub użytkowniku obiektu budowlanego jeśli z uwagi na konieczność ratowania życia lub przeciwdziałania rozszerzaniu się skutków katastrofy budowlanej zachodzi potrzeba wykonania prac w miejscu tej katastrofy?

• Zgodnie z art. 75 ust. 2 Prawa budowlanego należy w takim przypadku szczegółowo opisać stan po katastrofie oraz zmiany w nim wprowadzone, z oznaczeniem miejsc ich wprowadzenia na szkicach i, w miarę możliwości, na fotografiach.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 75
  1. W razie katastrofy budowlanej w budowanym, rozbieranym lub użytkowanym obiekcie budowlanym, kierownik budowy (robót), właściciel, zarządca lub użytkownik jest obowiązany:
  1) zorganizować doraźną pomoc poszkodowanym i przeciwdziałać rozszerzaniu się skutków katastrofy; 
  2) zabezpieczyć miejsce katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 74; 
  3) niezwłocznie zawiadomić o katastrofie: 
  a) organ nadzoru budowlanego, 
  b) właściwego miejscowo prokuratora i Policję, 
  c) inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektanta obiektu budowlanego, jeżeli katastrofa nastąpiła w trakcie budowy, 
  d) inne organy lub jednostki organizacyjne zainteresowane przyczynami lub skutkami katastrofy z mocy szczególnych przepisów. 

• Jakie obowiązki ciążą na kierowniku rozbiórki w razie zaistnienia katastrofy budowlanej w rozbieranym obiekcie budowlanym?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 75
  1. W razie katastrofy budowlanej w budowanym, rozbieranym lub użytkowanym obiekcie budowlanym, kierownik budowy (robót), właściciel, zarządca lub użytkownik jest obowiązany:
  1) zorganizować doraźną pomoc poszkodowanym i przeciwdziałać rozszerzaniu się skutków katastrofy; 
  2) zabezpieczyć miejsce katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 74; 
  3) niezwłocznie zawiadomić o katastrofie: 
  a) organ nadzoru budowlanego, 
  b) właściwego miejscowo prokuratora i Policję, 
  c) inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektanta obiektu budowlanego, jeżeli katastrofa nastąpiła w trakcie budowy, 
  d) inne organy lub jednostki organizacyjne zainteresowane przyczynami lub skutkami katastrofy z mocy szczególnych przepisów. 

• Jakie są obowiązki organu nadzoru budowlanego po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie budowlanej?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 76
  1. Organ, o którym mowa w art. 74, po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie budowlanej jest obowiązany: 
  1) niezwłocznie powołać komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 
  2) niezwłocznie zawiadomić o katastrofie budowlanej właściwy organ nadzoru budowlanego wyższego stopnia oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. 

• Kto wchodzi w skład komisji powoływanej w przypadku powstania katastrofy budowlanej i kto taką komisję powołuje?

• Właściwy miejscowo organ nadzoru budowlanego powołuje komisję dla ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. W skład komisji wchodzą: przedstawiciel właściwego organu nadzoru budowlanego jako przewodniczący, przedstawiciele innych zainteresowanych lub właściwych rzeczowo organów administracji rządowej, przedstawiciele samorządu terytorialnego, a także, w miarę potrzeby, rzeczoznawcy lub inne osoby posiadające kwalifikacje zawodowe.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 76
  ...
  2. W skład komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wchodzą: przedstawiciel właściwego organu jako przewodniczący, przedstawiciele innych zainteresowanych lub właściwych rzeczowo organów administracji rządowej, przedstawiciele samorządu terytorialnego, a także, w miarę potrzeby, rzeczoznawca budowlany lub inne osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe. 

  3. Do udziału w czynnościach komisji mogą być wezwani: 
  1) inwestor, właściciel lub zarządca oraz użytkownik obiektu budowlanego; 
  2) projektant, przedstawiciel wykonawcy i producenta lub importera wyrobów budowlanych; 
  3) osoby odpowiedzialne za nadzór nad wykonywanymi robotami budowlanymi.

• Czy organ nadzoru budowlanego drugiej instancji może przejąć od organu pierwszej instancji prowadzenie postępowania wyjaśniającego przyczyny i okoliczności powstania katastrofy budowlanej?

• Tak, zgodnie z art. 77 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego drugiej instancji może przejąć od organu pierwszej instancji prowadzenie postępowania wyjaśniającego przyczyny i okoliczności powstania katastrof budowlanej. Prowadzenie postępowania wyjaśniającego może przejąć również Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

  
  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 77
  Organy, o których mowa w art. 76 ust. 1 pkt 2, mogą przejąć prowadzenie postępowania wyjaśniającego przyczyny i okoliczności powstania katastrofy budowlanej. 

• W jakiej formie i przez jaki organ następuje zakończenie postępowania wyjaśniającego przyczyny i okoliczności powstania katastrofy budowlanej?

• Zgodnie z art. 78 Prawa budowlanego po zakończeniu prac komisji powoływanej przez organ nadzoru budowlanego  organ ten niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 78
  1. Po zakończeniu prac komisji organ nadzoru budowlanego niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. 

• Czy organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie wyjaśniające przyczyny i okoliczności powstania katastrofy budowlanej może zlecić na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy?

• Tak, jeżeli jest to niezbędne do wydania decyzji lub do ustalenia przyczyn katastrofy - art. 78 ust.2  Prawa budowlanego.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 78
  ...
  2. Organ, o którym mowa w ust. 1, może zlecić na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy, jeżeli jest to niezbędne do wydania decyzji lub do ustalenia przyczyn katastrofy. 

• Wymień organy administracji architektoniczno-budowlanej.

• Zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują: starosta, wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zadania analogiczne w dziedzinie górnictwa sprawują organy określone w odrębnych przepisach.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 80
  1. Zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują, z zastrzeżeniem ust. 4, następujące organy: 
  1) starosta; 
  2) wojewoda; 
  3) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. 
  ...
  4. Administrację architektoniczno-budowlaną i nadzór budowlany w dziedzinie górnictwa sprawują organy określone w odrębnych przepisach.

• Wymień organy nadzoru budowlanego.

• Zadania nadzoru budowlanego wykonują:

  1. powiatowy inspektor nadzoru budowlanego,
  2. wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej,
  3. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zadania analogiczne w dziedzinie górnictwa sprawują organy określone w odrębnych przepisach.

  
  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 80
  ...
  2. Zadania nadzoru budowlanego wykonują, z zastrzeżeniem ust. 4, następujące organy: 
  1) powiatowy inspektor nadzoru budowlanego;
  2) wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej; 
  3) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. 
  ...
  4. Administrację architektoniczno-budowlaną i nadzór budowlany w dziedzinie górnictwa sprawują organy określone w odrębnych przepisach.

• Wymień obowiązki organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 81
  1. Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy:
  1) nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności:
  a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska,
  b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych,
  c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej,
  d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
  e) stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów zgodnie z art. 10;
  2) wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą;
  2a) współpraca z Prezesem Krajowego Zasobu Nieruchomości w realizacji zadań określonych w art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości;
  2b) nadzór nad użytkowaniem elektrowni wiatrowych w zakresie oceny stanu technicznego tych elektrowni.
  3) (uchylony)

• Do jakich obiektów oraz na jakich terenach mają prawo wstępu organu nadzoru budowlanego?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 81a
  1. Organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają prawo wstępu: 
  1) do obiektu budowlanego; 
  2) na teren: 
  a) budowy, 
  b) zakładu pracy, 
  c) (uchylona). 

• Czy czynności kontrolne związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego mogą być przeprowadzone bez udziału kontrolowanych osób?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 81a
  ...
  2. Czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. 

• Czy istnieje, w uzasadnionych przypadkach, możliwość przeprowadzenia kontroli przez organy nadzoru budowlanego mimo nieobecności kompetentnego przedstawiciela jednostki kontrolowanej?

• Tak, w przypadku nieobecności kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika albo właściciela lub zarządcy obiektu, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 81a
  ...
  2. Czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. 
  3. W przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka. 

• Czy czynności kontrolne związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego mogą być przeprowadzone w obiektach które są w zarządzie obcych państw?

• Tak, lecz tylko za zgodą zarządów.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 81a
  ...
  4. Czynności kontrolne dotyczące obiektów budowlanych, które są w zarządzie państw obcych albo są użytkowane przez przedstawicieli dyplomatycznych i konsularnych tych państw lub przez inne osoby zrównane z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, mogą być wykonywane za zgodą tych przedstawicieli lub osób.

• Czy  organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałoży na uczestnika procesu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz?

• Tak,  organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Obowiązek ten nakładany jest w drodze postanowienia na które przysługuje zażalenie.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 81c
  ...
  2. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. 

• Kto sprawuje funkcje organu administracji architektoniczno- budowlanej pierwszej instancji?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 82
  ...
  2. Organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, jest starosta. 
  3. Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych: 
  1) usytuowanych na terenie pasa technicznego, portów i przystani morskich, morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, a także na innych terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i transportu morskiego; 
  2) hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi, z wyłączeniem urządzeń melioracji wodnych;
  3) dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego oraz sytuowanymi w granicach pasa drogowego sieciami uzbrojenia terenu - niezwiązanymi z użytkowaniem drogi, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad - wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek;
  3a) usytuowanych na obszarze kolejowym;
  3aa) linii kolejowych wraz z infrastrukturą kolejową, obiektami, urządzeniami, służącymi do utrzymania tej infrastruktury i transportu kolejowego oraz sieciami uzbrojenia terenu - także niezwiązanymi z użytkowaniem linii kolejowej, jeżeli konieczność ich budowy lub przebudowy wynika z budowy lub przebudowy linii kolejowej;
  4) lotnisk cywilnych wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi;
  5) usytuowanych na terenach zamkniętych;
  5a) dotyczących strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, o których mowa w ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 191, 284 i 1086);
  5b) elektrowni wiatrowych, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych;
  5c) inwestycji KZN.
  6) (uchylony)

• Jaki organ administracji prowadzi rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i rejestr decyzji o pozwoleniu na budowę?

• Rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i rejestr decyzji o pozwolenie na budowę prowadzą organy administracji architektoniczno-budowlanej. Uwierzytelnione kopie rejestrów (z wyjątkiem terenów zamkniętych) przekazuje się każdego pierwszego dnia miesiąca do organu wyższego stopnia. Właściwy minister określa wzór rejestru.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 82b
  1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej:
  1) prowadzą rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę oraz rejestr zgłoszeń budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, a także przekazują do organu wyższego stopnia wprowadzone do nich dane; 
  1a) prowadzą odrębny rejestr wniosków o pozwolenie na budowę, decyzji o pozwoleniu na budowę oraz rejestr zgłoszeń budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1?3, dotyczący terenów zamkniętych;
  2) przekazują bezzwłocznie organom nadzoru budowlanego: 
  a) kopie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym, 
  b) kopie ostatecznych odrębnych decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wraz z tym projektem,
  c) kopie innych decyzji, postanowień i zgłoszeń wynikających z przepisów prawa budowlanego;
  3) uczestniczą, na wezwanie organów nadzoru budowlanego, w czynnościach inspekcyjnych i kontrolnych oraz udostępniają wszelkie dokumenty i informacje związane z tymi czynnościami. 

• Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do uczestnictwa w czynnościach kontrolnych prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego?

• Organy administracji architektoniczno-budowlanej uczestniczą, na wezwanie organów nadzoru budowlanego, w czynnościach inspekcyjnych i kontrolnych.
  
  

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 82b
  1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej:
  ...
  3) uczestniczą, na wezwanie organów nadzoru budowlanego, w czynnościach inspekcyjnych i kontrolnych oraz udostępniają wszelkie dokumenty i informacje związane z tymi czynnościami. 

• Omów kompetencje wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.

• Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego jest organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Jest również organem właściwym w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego obiekty należące do jego właściwości rzeczowej oraz organu niższego stopnia.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 83
  ...
  2. Organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. 
  3. Do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zadania i kompetencje określone w ust. 1, w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 i 4, oraz zadania i kompetencje określone w art. 7b ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

• Jakie są zadnia organów nadzoru budowlanego?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 84
  1. Do zadań organów nadzoru budowlanego należy: 
  1) kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego; 
  2) kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej; 
  3) badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych; 
  4) współdziałanie z organami kontroli państwowej. 

• Omów zakres kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego.

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 84a
  1. Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje: 
  1) kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę;
  2) sprawdzanie posiadania przez osoby pełniące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie właściwych uprawnień do pełnienia tych funkcji; 
  3) sprawdzanie wyrobów stosowanych przy wykonywaniu robót budowanych  w zakresie zgodności z  art. 10, w szczególności wyrobów budowlanych.

• Jakie organy administracji są właściwe do przeprowadzania kontroli działania organów administracji architektoniczno-budowlanej?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 84b
  1. Kontrolę działalności organów administracji architektoniczno-budowlanej wykonują Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, który wykonuje tę kontrolę w stosunku do starosty. 

• Omówić tryb powoływania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 86
  1. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest powoływany przez starostę spośród co najmniej trzech kandydatów wskazanych przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego. Jeżeli starosta nie powoła powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w terminie 30 dni od dnia przedstawienia kandydatów, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wskazuje spośród nich kandydata, którego starosta powołuje na stanowisko powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. 

• Czy właściwość miejscowa powiatowego inspektora nadzoru budowlanego musi ograniczać się tylko do obszaru jednego powiatu?

• Nie. Wojewoda, na wniosek właściwych starostów, może rozszerzyć zakres działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego na więcej niż jeden powiat. 

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 86
  ...
  3b. Wojewoda, na wniosek właściwych starostów, może rozszerzyć zakres działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego na więcej niż jeden powiat. 

• Omówić tryb powoływania wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 87
  1. Wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego powołuje i odwołuje wojewoda, za zgodą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. 

• Jaki organ administracji jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 88
  1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego. 

• Omówić tryb powoływania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz czas trwania jego kadencji.

• Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, na wniosek ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.

  
  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 88.
  ...
  3. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, na wniosek ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. 
  ...
  3b. Informację o naborze na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ogłasza się przez umieszczenie ogłoszenia w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu oraz w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu i Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. ...
  ...
  3d. Nabór na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przeprowadza zespół, powołany przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, liczący co najmniej 3 osoby, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię wyłonienia najlepszych kandydatów. W toku naboru ocenia się doświadczenie zawodowe kandydata, wiedzę niezbędną do wykonywania zadań na stanowisku, na które jest przeprowadzany nabór, oraz kompetencje kierownicze.
  ...
  3g. W toku naboru zespół wyłania nie więcej niż 3 kandydatów, których przedstawia ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. 

• Kto prowadzi centralny rejestr osób wykonujących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie?

• Centralny rejestr osób pełniących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie prowadzi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 88a.
  1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje zadania określone przepisami prawa budowlanego, a w szczególności: 
  1) pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewodów i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego oraz sprawuje nadzór nad ich działalnością; 
  2) kontroluje działanie organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego; 
  3) prowadzi w formie elektronicznej centralne rejestry: 
  a) osób posiadających uprawnienia budowlane, 
  b) (uchylona), 
  c) ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej. 

• Czy starosta, wójt, burmistrz, prezydent miasta mogę w określonych przypadkach wydawać polecenia podjęcia działań powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego?

• Tak ,w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi związanych z budową, utrzymaniem lub rozbiórką obiektów budowlanych starosta, wójt, burmistrz i prezydent miasta mogą wydać właściwemu powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego polecenie podjęcia działań zmierzających do usunięcia tego zagrożenia.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 89c.
  1. W przypadkach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi związanych z budową, utrzymaniem lub rozbiórką obiektów budowlanych starosta, wójt, burmistrz i prezydent miasta mogą wydać właściwemu powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego polecenie podjęcia działań zmierzających do usunięcia tego zagrożenia. Przepisy art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1897) stosuje się odpowiednio.

• Czy wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie nie posiadając odpowiednich uprawnień budowlanych jest występkiem?

• Tak, ponieważ kto wykonuje samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, nie posiadając odpowiednich uprawnień budowlanych lub prawa wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. 

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 91
  1. Kto:
  1) udaremnia określone ustawą czynności organów administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego, 
  2) wykonuje samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, nie posiadając odpowiednich uprawnień budowlanych lub prawa wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, 
  podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. 

• Czy niespełnienie obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym jest zagrożone karą, jeśli tak to jaką?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 91a
  Kto nie spełnia, określonego w art. 61, obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, użytkuje obiekt w sposób niezgodny z przepisami lub nie zapewnia bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, podlega grzywnie nie mniejszej niż 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

• Czy wykonywanie robót budowlanych w sposób odbiegający od ustaleń w pozwoleniu na budowę jest karane?

• Tak. Kto wykonuje roboty budowlane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków zawartych w pozwoleniu na budowę podlega karze grzywny.

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 93. Kto:
  ...
  6) wykonuje roboty budowlane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę bądź w zgłoszeniu budowy lub rozbiórki, bądź istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu,
  ...
  podlega karze grzywny.

• Czy dostarczenie energii na potrzeby budowy dla której nie wydano jeszcze pozwolenia na budowę jest karalne?

• Tak, ponieważ kto dostarcza lub umożliwia dostarczenie energii, wody, ciepła lub gazu, naruszając przepis art. 41 ust. 5, podlega karze grzywny. Rozpoczęcie dostaw powyższych mediów może nastąpić jedynie po okazaniu wymaganego pozwolenia na budowę.

   

  Ustawa Prawo budowlane
  Art. 93
  Kto:
  ...
  5) dostarcza lub umożliwia dostarczenie energii, wody, ciepła lub gazu, naruszając przepis art. 41 ust. 5,
  ...
  podlega karze grzywny.

• Kto podlega odpowiedzialności zawodowej w budownictwie?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 95
  Odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które: 
  1) dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą; 
  2) zostały ukarane w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie; 
  3) wskutek rażących błędów lub zaniedbań, spowodowały zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska albo znaczne szkody materialne; 
  4) nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki; 
  5) uchylają się od podjęcia nadzoru autorskiego lub wykonują niedbale obowiązki wynikające z pełnienia tego nadzoru. 

• Jakimi karami są zagrożone czyny powodujące odpowiedzialność zawodową w budownictwie?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 96
  1. Popełnienie czynów powodujących odpowiedzialność zawodową w budownictwie jest zagrożone następującymi karami: 
  1) upomnieniem; 
  2) upomnieniem z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3;
  3) zakazem wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, na okres od roku do 5 lat, połączonym z obowiązkiem złożenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3. 

• Jaki organ jest właściwy  rzeczowo w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie?

• Ustawa Prawo budowlane
  Art. 98
  1. W sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie orzekają organy samorządu zawodowego. 
  2. Właściwość organów samorządu zawodowego w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie regulują odrębne przepisy.